Rusland en VS ruziën na ‘gifaanval’

Syrië

Amerikanen zinspelen op militaire actie, Russen waarschuwen tegen vergelding.

Bij de chemische aanval op Douma zou chloorgas en een ander sterk gas zijn ingezet. Foto Syrische Withelmen

In het belegerde Syrische rebellenbolwerk Douma zijn dit weekeinde tientallen mensen, onder wie jonge kinderen, de verstikkingsdood gestorven. Veel wijst erop dat ze het slachtoffer zijn geworden van aanvallen van het Syrische regeringsleger met gifgas.

Firas al-Doumi, een hulpverlener in Douma, sprak tegenover het persbureau AFP van „afgrijselijke taferelen”. „Er waren talrijke personen die aan het stikken waren, sommigen zijn meteen gestorven. Het was een massamoord. Er was een zeer krachtige geur die bij de hulpverleners ook tot ademhalingsproblemen leidde.”

De Verenigde Staten sloten zondag in reactie hierop militaire represailles tegen het bewind van president Assad niet uit – net als bij een soortgelijke aanval in 2017, toen ze raketten afvuurden op militaire doelen in Syrië. President Trump stelde via Twitter de Russische president Poetin en Iran medeverantwoordelijk voor de aanval wegens hun steun voor „het beest Assad”. De Amerikanen proberen nu te verifiëren of het inderdaad om een aanval met gifgas gaat.

‘Valse voorwendselen’

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken daarentegen waarschuwde tegen militaire vergeldingsacties op basis van „verzinsels en valse voorwendselen”. Op hun beurt maakten de Russen zondagavond juist een deal bekend, die volgens hen met de resterende 8.000 rebellen in Douma is gesloten voor hun evacuatie naar het noordwesten van Syrië. Honderd bussen zouden al klaar staan. Ook 40.000 burgers zouden worden geëvacueerd. Van rebellenzijde was van dit alles echter nog geen bevestiging.

Honderden mensen met ademhalingsmoeilijkheden en een branderig gevoel in de ogen arriveerden na een bombardement zaterdagavond bij lokale ziekenhuizen en klinieken. Sommigen hadden schuim op hun mond. De hulporganisatie UOSSM, die een netwerk van Syrische artsen steunt, meldde 150 doden, de hulporganisatie SAMS sprak van 48 doden.

Op foto’s van de Witte Helmen, weer een andere hulporganisatie in het rebellengebied, was te zien hoe verscheidene kinderen ogenschijnlijk levenloos op de grond van een gebouw lagen. Een video toonde hoe jonge kinderen werden behandeld, nadat ze met ademhalingsproblemen in een kliniek waren beland.

Lees ook: 'Tientallen doden bij chemische aanval Douma'

De authenticiteit van het materiaal kon niet direct worden vastgesteld. Zowel de rebellen als de regering hebben elkaar in het verleden beschuldigd van het gebruik van chemische wapens. Uit onderzoek van de VN bleek dat het regime van Assad in strijd met zijn internationale verplichtingen herhaaldelijk van gifgas gebruik heeft gemaakt. Op verzoek van de VS en andere landen buigt de Veiligheidsraad van de VN zich maandag over de nieuwste beschuldigingen omtrent gifgasgebruik aan het adres van Syrië.

Douma is het laatste bastion van de rebellen van Jaish al-Islam, (het Leger van de Islam), nu het Syrische leger de laatste weken het grootste deel van de door de rebellen beheerste enclave Oost-Ghouta, vlak bij Damascus, heeft heroverd. De bombardementen van zaterdag kwamen als een verrassing, omdat de resterende rebellen juist dicht bij een akkoord leken met het regime over hun evacuatie.

De nieuwe mogelijke aanval met gifgas komt ook op een gevoelig moment in de relaties tussen Rusland en het Westen. Westerse landen, waaronder de VS, verdenken de Russen ervan achter de recente aanslag met zenuwgas op een voormalige Russische spion en zijn dochter in het Britse Salisbury te zitten. Harde bewijzen voor Russische betrokkenheid ontbreken echter nog.

    • Floris van Straaten