Kalverliefde

Niet elk werk kan op een pronkplek in het museum hangen. Wim Pijbes kiest elke maand een stille schat, en volgt daarbij de seizoenen.

Vandaag:

een duet in zwart en wit door twee jonge beesten

Foto Wim Pijbes: Merlijn Doomernik

Deze maand gaan we naar buiten. Nederland is nu op zijn groenst en als het weer meezit, valt er veel te genieten. Maar de kans om dit soort lieflijke tafereeltjes buiten te zien, wordt ieder jaar kleiner. Dat komt door rigide regelgeving, onnavolgbare heffingen, het fosfaatreductieplan en een wereld waarin gesproken wordt van Unieke Bedrijfsnummers (UBN) in plaats van boerderijen. Onze boeren hebben het moeilijk en de kalfjes zijn de dupe. Zij blijven binnen. Ook al is april de grasmaand en de koe van zichzelf ‘voorjaarskalvend’, jongvee in de wei wordt zeldzaam. Toch hoort de koe in het Nederlandse landschap, een beeld dat wij koesteren en kennen van schilderijen. Door efficiency is het eens zo karakteristieke landschap verworden tot confectie-weideland. Het eenvormige raaigras is overal ontdaan van veelkleurige bloemen en planten en biedt eindeloos en enkel groen zover het oog reikt. Houtwallen zijn verdwenen en slootjes weg-gemanicuurd. En de weidegang van onze veestapel is in enkele jaren gehalveerd, ondanks de ‘weidepremie’ die beschikbaar is voor melkvee. Dat is nog een tweede reden waarom de kalfjes binnen blijven, want voor hen geldt de premie niet. En dus moeten we om kalfjes in de wei te zien naar het museum. Ik raad aan Museum De Mesdag Collectie te bezoeken, niet te verwarren met het even verderop gelegen Panorama Mesdag (wat natuurlijk ook de moeite waard is). Ik vind dit Mesdag Museum een van de mooiste kleine musea in de wereld. Daar kan je werkelijk nog in alle rust alleen in een zaal voor een schilderij staan. Zolang als je zelf wilt.

Hier werd mijn oog getrokken door een zonnig schilderijtje dat in alles de belofte van het voorjaar in zich draagt. Een inmiddels zeldzaam tafereel. Het zachte zonlicht, de frisse berkenstammetjes, het groene gras en in de hoofdrol een duet in zwart en wit door twee jonge beesten. Pril als de vroege lente, kalverliefde voluit in beeld. Het is geschilderd door de negentienjarige Willem Maris. Als jongste van de drie broers was Willem de derde in rij. Zijn oudere broers Jacob en Matthijs trokken altijd meer aandacht. Maar hier toont Willem dat ook hij over een groot talent beschikt. Wat kan die jongen schilderen! In Museum De Mesdag Collectie hangt dit jeugdwerk naast schilderijen van gerenommeerde meesters als Corot, Mauve en Gabriel en houdt het zich goed staande. Willem Maris zou zich gedurende zijn loopbaan verder bekwamen als veeschilder. Zelf zou hij daarover zeggen: ‘Ik schilder geen koeien, ik schilder lichteffecten’.

    • Wim Pijbes