Stel dat slaap in een blikje zit

Wat drinken we? In het slaapdrankje Nox zit mulungu-extract. Werkt dat?

Niet kunnen slapen is een nachtmerrie. Eindeloos woelen en draaien. Wakker worden en niet meer kunnen inslapen. Of het allerergste: om vijf uur in slaap vallen als om half zeven de wekker gaat. Slechte slapers zijn soms radeloos en zijn daarom een makkelijke prooi voor handelaren in nachtrust. Ze weten heus wel dat een lavendelkussentje onder hun hoofd, bergamot-olie onder hun voeten en kamillethee op het nachtkastje weinig doen. Maar je moet wát, dus je probeert alles.

In dat duistere gat der nachtelijke wanhoop springt ook het slaapdrankje Nox. „Een goede nachtrust, dat is wat Nox Sleep Drink voor je kan doen”, staat op de website. Dat komt allemaal, schrijven de zo te zien fris uitgeslapen start-uppers, door mulungu, het belangrijkste ingrediënt in het drankje. „Het mulungu-extract wordt in apotheken in Brazilië verkocht om slapeloosheid te behandelen en slaappatronen te reguleren.” In Nox wordt het boombastextract (250 mg) gecombineerd met valeriaan, tilia en passiflora. Onder het kopje ‘onderzoek’ staat: „de alkaloïden in mulungu remmen de wakkermaker acetylcholine”, overigens zonder verwijzing naar wetenschappelijke literatuur.

Emeritus hoogleraar voedingsleer Martijn Katan weet, als we het hem vragen, wél wat de wetenschap over mulungu zegt: vrij weinig. Hij vond één Braziliaanse studie in een obscuur tijdschrift die beweert dat het angst bij de tandarts vermindert. „Alles bij elkaar lijkt het onderzoek hiernaar niet te kunnen tippen aan het onderzoek naar gangbare pijnstillers of kalmerende middelen.” Wat er in dit drankje zit, is bovendien niet na te gaan, zegt Katan. „Daar is geen onafhankelijke controle op, ze kunnen beweren wat ze willen.” De consumentenbond vindt het vooral verwarrend dat de strenge regels voor claims op levensmiddelen niet gelden voor kruidenpreparaten.

Als het niet werkt, is dat een teleurstelling voor iedereen die 2,90 euro voor een blikje heeft betaald. Maar stel dat het wél werkt. Is het een prettig idee dat iedereen het dan zomaar zonder recept kan kopen? Baat het niet dan schaadt het niet, is in elk geval niet iets waar je bij natuurlijke middelen vanuit mag gaan. Gif is in de natuur een doeltreffend oorlogsmiddel, legt Katan uit. „Die bomen maken geen stoffen om mensen beter te laten slapen maar om mensen en beesten af te schrikken en ervan te weerhouden hun takken af te rukken. Je weet dus niet of het veilig is.”

Dat het in Nederland bij de drogist verkocht mag worden, duidt erop dat Nox je waarschijnlijk geen knock-out geeft, zoals slapelozen hopen. Maar dan is er altijd nog het effect van hoop. Bij de drogist waar wij het kochten, hebben ze tevreden klanten. Twee slechtslapende collega’s namen een blikje mee naar huis. Allebei vielen ze na hun sapje vrij snel in slaap. „Misschien was het idee van een slaapdrankje al genoeg”, zei de één. „En helpt het sowieso om rustig een drankje in te schenken als ritueel voor het slapengaan.” Een derde proefpersoon, een gemiddeld goede slaper, meldde ’s ochtends met verkreukeld gezicht dat hij nóg dieper was weggezakt dan normaal.

Toch zal de notoire slechtslaper zich wel even bedenken voordat hij 250 milliliter vloeistof wegklokt. Straks wordt-ie midden in de nacht wakker omdat ’ie moet plassen.