Puigdemont op borgtocht vrij, aanklacht van tafel

Catalonië

De separatistenleider Carles Puigdemont wordt door Duitsland niet uitgeleverd voor rebellie. Dat is een zware tegenslag voor de Spaanse justitie.

In afwachting van de vrijlating van Carles Puigdemont. Foto PATRIK STOLLARZ/AFP

Duitsland zal de Catalaanse separatistenleider Carles Puigdemont niet uitleveren voor rebellie, maar hoogstens voor de minder ernstige aanklacht van misbruik van overheidsgelden.

Dat heeft het gerechtshof in Sleeswijk Holstein donderdag bepaald. Voorlopig wordt de voormalige regiopresident op borgtocht vrijgelaten uit de Duitse gevangenis waar hij sinds 25 maart vastzat in verband met een Spaans uitleveringsverzoek. Terwijl de rechtbank nu gaat afwegen of de aanklacht van misbruik van overheidsgeld wél uitlevering rechtvaardigt, mag Puigdemont Duitsland niet verlaten.

Tegenslag voor Spanje

De uitspraak van de rechter is een tegenslag voor de Spaanse justitie. Die wil Puigdemont juist berechten voor rebellie, vanwege het in strijd met de grondwet organiseren van een referendum over de onafhankelijkheid van Catalonië. Mogelijk zal Duitsland Puigdemont nog wel uitleveren, maar dan alleen op basis van misbruik van overheidsgelden of corruptie, wat betekent dat de Spaanse justitie hem alleen dáárvoor kan berechten. Het ging om aanwending van belastinggeld voor een referendum, dat door de Spaanse staat illegaal was genoemd.

Dat leek eind vorig jaar ook te gaan gebeuren in België, waar Puigdemont naartoe was gevlucht om uit handen van de Spaanse justitie te blijven. Uit vrees dat België hem hoogstens zou uitleveren op basis van misbruik van overheidsgelden, trok de Spaanse rechter een eerder uitgevaardigd Europees arrestatiebevel destijds schielijk in.

Pas twee weken geleden, toen Puigdemont in Finland was, vaardigde hij een nieuw Europees arrestatiebevel uit. Dat leidde op 25 maart tot de aanhouding van Puigdemont in Duitsland, kort nadat hij met de auto de grens met Denemarken was gepasseerd op weg terug naar België.

Voor Puigdemont is het niet alleen een opsteker dat hij na anderhalve week in de gevangenis van Neumünster wordt vrijgelaten – tegen betaling van een borgtocht van 75.000 euro. Belangrijker nog is dat de aanklacht voor rebellie nu van tafel is, waar in Spanje een maximale straf van 25 jaar cel op staat.

Politieke dimensie

Politiek gezien is in Duitsland hiermee de grootste druk van de ketel. Berlijn heeft steeds gezegd dat de eventuele uitlevering een zaak voor de rechter is, maar ondertussen heeft de kwestie een politieke dimensie die direct raakt aan de betrekkingen tussen Duitsland en Spanje.

De woordvoerder van bondskanselier Merkel benadrukte vorige week dat het conflict over de positie van Catalonië opgelost moet worden binnen de Spaanse rechtsorde en dat Spanje een democratische rechtsstaat is. De Duitse rechter stelde donderdag dat er geen tekenen zijn dat Puigdemont in Spanje moet vrezen voor het gevaar van een politieke vervolging.