Park, Lula en Zuma: komt de top niet meer weg met gesjoemel?

Corruptie

Drie ex-leiders, verdeeld over drie continenten, in juridische problemen.

Supporters van Park Geun-hye komen bijeen voor de rechtbank nadat de Zuid-Koreaanse rechter haar 24 jaar celstraf gaf in Seoul Foto Kim Hong-Ji/Reuters

Voor drie ex-regeringsleiders was vrijdag geen goede dag.

In Zuid-Korea kreeg de afgezette president Park Guen-hye 24 jaar cel opgelegd wegens onder meer omkoping, machtsmisbruik en afpersing.

In Zuid-Afrika stond ex-president Jacob Zuma voor de rechter, omdat hij steekpenningen zou hebben aangenomen bij een wapendeal.

En in Brazilië moest ex-president Lula da Silva zich bij de politie melden om te beginnen aan een gevangenisstraf van 12 jaar voor zijn rol in een grote witwasaffaire. Dit liet hij na, nu dreigt hij gearresteerd te worden.

Aanhangers van de Braziliaanse oud-president Luiz Inacio Lula da Silva demonstreren op donderdag in Sao Bernardo do Campo tegen zijn veroordeling.

Drie ex-presidenten, verdeeld over drie continenten – allen in juridische problemen om vermeend gesjoemel. Corruptie op het hoogste politieke niveau blijft niet langer onbestraft.

Het lijkt te vroeg om te spreken van een mondiale trend. Zo is Zuma nog niet eens veroordeeld: zijn zaak sleept al jaren en werd vrijdag meteen verdaagd tot juni. Park en Lula kunnen nog in hoger beroep.

Maar in de drie landen is wel een middenklasse opgekomen die minder coulant is voor corruptie aan de top. Politici en rechters moeten daar rekening mee houden. Instituties worden er – met vallen en opstaan – sterker.

Supporters van Zuma betuigen steun vlak voor hij in de rechtbank moet verschijnen. Foto Rajesh Jantilal/AFP

Park werd in 2017 na wekenlange demonstraties van boze burgers afgezet door het parlement. Zuma, tegen wie honderden aanklachten lopen, werd begin dit jaar gewipt door zijn eigen partij. Lula (eerder president van 2003 tot 2011) maakte zich al op voor een nieuwe termijn, maar kan vanuit de cel waarschijnlijk niet meedoen aan de verkiezingen, in oktober.

De politieke corruptiezaken verdelen de samenlevingen ook. Buiten de rechtszalen in Durban, Seoul en Brasília vonden betogingen plaats, zowel van aanhangers van de gevallen leiders als van hun tegenstanders.