Bonobo’s delen hun jachtbuit ook met ‘vreemden’

Primatologie

De vredelievende reputatie van bonobo’s is opnieuw bewaarheid: ze delen zelfs vlees met de buren.

Bonobo’s verdelen vlees. Foto LuiKotale Bobobo Project / Robin Loveridge

Vleeseten en het uitdelen van de jachtbuit door dominante mannetjes is bij chimpansees een feest dat niet dagelijks of wekelijks gebeurt. Het is ook een manier om banden tussen mannetjes in de groep te versterken en vrouwtjes te verleiden tot seks. Dat is belangrijk voor de banden binnen de groep.

Bonobo’s zijn nauw verwant aan chimpansees maar pas sinds kort is bekend dat ook zij wel eens vlees aten, van een gevangen aapje of bosantilope. Bij bonobo’s zijn vrouwtjes dominant. In overeenstemming met die sociale structuur, zijn het bij hen ook vrouwtjes die het vlees uitdelen aan vrienden en bondgenoten. Nu is óók gezien dat bonobo’s hun jachtbuit delen met leden van een naburige groep, iets dat bij chimpansees absoluut ondenkbaar zou zijn, zo schrijven twee primatologen in Human Nature (online 5 april).

De nauw verwante bonobo’s en chimpansees delen een gemeenschappelijke voorouder met de mens (die ergens 8 tot 5 miljoen jaar geleden moet hebben geleefd). Er wordt in de wetenschap vaak bepleit dat het agressiemijdende gedrag van bonobo’s wel eens meer zou kunnen lijken op het gedrag van verre oermensen dan het veel agressievere ‘macho’-gedrag van de chimps. Bonoboconflicten worden niet opgelost door klappen maar door delen van voedsel en heel veel onderlinge seks. Dat bonobo’s nu zelfs hun zeldzaamste lekkernij, vlees, delen met een naburige groep, past in die gedachtegang. Ook mensen delen verrassend vaak voedsel met vreemden.

De primatologen zagen hoe in LuiKotale, Congo, Camillo, een hooggeplaatst mannetje van de ene groep bonobo’s tijdens een ontmoeting een duiker (een soort antilope) ving en in een positie hoog in een boom ging opeten. Negen bonobovrouwen klommen hem achterna, vijf van zijn eigen, ‘westgroep’ en vier van de ‘oostgroep’. Met duidelijke gebaren en geluiden spoorden ze hem aan het vlees te delen. Alle vijf westvrouwen en één oostvrouw, kregen een stuk. De gelukkige oostvrouw, Agbaya, pikte daarna de hele kop in, en deelde die weer met de andere vrouwen, uit oost en west. Zoals bij bonobo’s gebruikelijk verliep de hele ontmoeting tussen de twee groepen vriendschappelijk. Een aantal oost- en westvrouwen bedreven onderling de beroemde genito-genitale wrijfsex van bonobo's, en een oostmannetje copuleerde met een westvrouwtje. Ook werd er gevlooid over de groepgrenzen heen.
    • Hendrik Spiering