Schiphol moet meer vluchten toelaten in de zomer

In een kort geding, aangespannen door luchtvaartmaatschappijen Corendon, TUI en easyJet, besliste de rechter dat alle beschikbare tijdvakken moeten worden benut.

Foto Robin van Lonkhuijsen

Schiphol moet deze zomer meer vluchten toelaten dan de luchthaven wil. Alle beschikbare slots (een tijdvak waarbinnen een vliegtuig mag starten of landen) moeten worden gebruikt. Vrees voor te veel passagiers in de vertrekhallen en bij de veiligheidscontroles is geen steekhoudend argument om de slots niet toe te kennen.

Dat blijkt uit een uitspraak van de rechtbank Noord-Holland in een kort geding dat was aangespannen door de luchtvaartmaatschappijen Corendon, TUI en easyJet. Deze maatschappijen vervoeren veel vakantiegangers en vreesden dat ze vluchten moesten annuleren of verplaatsen door het besluit van Schiphol. Hoofdeiser Corendon haalt 80 procent van de omzet en 90 procent van de winst in de periode april-oktober.

De rechtszaak draait om circa 2.500 slots voor vluchten overdag, die afgelopen winter wel waren toegekend aan maatschappijen maar onbenut waren gebleven. De laatste jaren is het gangbaar dat deze overgebleven ruimte wordt overgeheveld naar het zomerseizoen. Schiphol liet half februari aan alle maatschappijen weten dat de dagslots dit jaar niet zouden worden overgeheveld. De 904 overgebleven nachtslots gingen wel naar de zomer.

Inschattingsfout

Als verklaring wees Schiphol naar de chaos tijdens de meivakantie vorig jaar, toen grote drukte zorgde voor lange rijen en veel kritiek op Schiphol. Zowel bij bagage- als paspoortcontrole was te weinig personeel beschikbaar. Topman Jos Nijhuis erkende achteraf dat de luchthaven een inschattingsfout had gemaakt. Met extra maatregelen wist Schiphol grote problemen in de zomer te voorkomen.

Schiphol vreesde pieken in de drukte die „het operationele systeem verder onder druk zouden zetten”. Er was „te weinig zekerheid dat de capaciteit het piekverkeer niet negatief zou beïnvloeden”. De rechter maakt korte metten met deze redenering, zeker omdat de vrees van Schiphol voor wat er zou kunnen gebeuren „op geen enkele wijze is onderbouwd met concrete cijfers.” Het is de wettelijke plicht van Schiphol, aldus de rechter, „om ervoor te zorgen dat de capaciteit optimaal, derhalve volledig, gebruikt kan worden”.

De alsnog vrijgekomen slots zullen nu door de onafhankelijke slotcoördinator worden toebedeeld aan de maatschappijen die op de wachtlijst staan voor de zomer. Vorige week stonden er ruim 12.000 aanvragen op die wachtlijst.

Schiphol legt zich neer bij de uitspraak, meldt de luchthaven in een reactie: „We respecteren de uitspraak van de rechter en gaan de capaciteit beschikbaar stellen. We zullen alles op alles zetten om de vluchten zo goed mogelijk te accommoderen in de drukke vakantieperiode.”

Schaarse ruimte

Steven van der Heijden, bestuursvoorzitter van Corendon, is blij met de uitspraak: „Voor ons was dit een principiële zaak: beschikbare slots moeten worden benut. Wij zijn flexibeler dan bijvoorbeeld KLM, hun vliegschema ligt langer vooraf vast. Voor ons is last minute-capaciteit heel belangrijk. We verwachten 2 à 300 van de 2.500 slots te krijgen, op ons totaal van 3.000. Als dit niet was gelukt, hadden we vluchten moeten verplaatsen naar Rotterdam en Maastricht. We opereren liever zoveel mogelijk vanaf Schiphol.”

Het conflict tussen Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen komt voort uit de schaarse ruimte op Schiphol. Het met bewoners, overheden en luchtvaartsector afgesproken maximum van 500.000 vliegbewegingen (starts en landingen) per jaar is zo goed als bereikt. De limiet geldt tot en met 2020, pas daarna is groei van het aantal vluchten weer mogelijk, volgens afspraken die nog moeten uitgewerkt. Deze zomer wordt de schaarste goed voelbaar.

Lees ook: Schiphol net onder maximum aantal vliegbewegingen.
    • Mark Duursma