Persvrijheid in Zuid-Azië

Regering India draait maatregelen tegen ‘nepnieuws’ terug na protesten

Journalisten die nepnieuws verspreiden worden gestraft, verklaarde de Indiase premier Narendra Modi dinsdag. Hun regeringsaccreditatie zou worden ingetrokken, waardoor berichtgeving onmogelijk wordt. Enkele uren later draaide Modi bij. Na zijn aankondiging regende het protesten van oppositiepartijen en journalisten. Zij vreesden dat Modi de persvrijheid in wil dammen.

Het lijkt een trend in Zuid-Azië: fake news aanpakken. Maleisië heeft een wet waarbij op het verspreiden van ‘nepnieuws’ tot zes jaar gevangenisstraf staat; in Thailand is dat zelfs zeven jaar. In de Filippijnen en Singapore zijn vergelijkbare wetten in de maak. Hoe lovenswaardig is dit wettelijk beschermen van de waarheid? Niet heel erg. In Maleisië en India staan verkiezingen voor de deur, en ook wat de andere landen betreft, vrezen mensenrechtenorganisaties dat de wetten er vooral komen om persvrijheid in te perken.

„Het is schipperen”, legt de Indiase journalist Sanjay Sharma uit in de studio van het tv-station News India. Dagelijks geeft hij om acht uur ’s avonds een politieke analyse. Deze Hindoestaanse nieuwszender, die nu drie jaar bestaat, bereikt heel India en dagelijks luisteren zo’n 25 miljoen Indiërs naar zijn betoog. „We zijn kritisch, maar beteugelen ons commentaar. Als ik te kritisch ben, vrees ik dat de eigenaren van dit tv-station in de problemen kunnen komen.” Vorig jaar werden meerdere journalisten vermoord, nadat ze zich kritisch hadden uitgelaten over de regering van Modi.

„Sinds de BJP [de partij van Modi] aan de macht is, is het hindoe-extremisme toegenomen en de persvrijheid ingeperkt. Terwijl iedereen bezig is met het bepalen van zijn identiteit in een land dat extremistischer wordt, wordt het ingewikkelder om neutraal te schrijven. Dat geldt ook voor bijvoorbeeld de berichtgeving over Pakistan en China,” zegt Sharma. Volgens hem worden vooral de tv-zenders kritisch bekeken, en komen ook steeds meer zenders onder staatstoezicht te staan.

Wie wel onafhankelijk opereert, heeft financiële problemen, legt Sharma uit. Adverteerders trekken zich terug wanneer je issues aan de kaak stelt die niet populair zijn. De zender waarvoor Sharma werkt maakt jaarlijks 40 miljoen roepies (ongeveer een half miljoen euro) verlies. „Soms heb ik het idee dat India eigenlijk helemaal geen waarheid wil.”