Aendekerk is nu nog directeur van anti-aidsorganisatie Dance4Life.

Foto NRC

Nieuwe directeur CPNB: ‘Niet vastpinnen op het fysieke boek’

CPNB Per 1 september is Eveline Aendekerk directeur van het campagnebureau voor het Nederlandse boek. De afgelopen tien jaar was ze directeur van stichting Dance4Life. „Voor mij is de digitalisering van het boek een stimulans geweest.”

Ze was van de goede doelen – wat dat betreft is Eveline Aendekerk (1971) een hoopgevende nieuwe speler in de toch wat somber gestemde boekensector. Donderdag werd bekend dat zij de nieuwe directeur wordt van de Stichting CPNB, het campagnebureau van het boekenvak. „Ik ben van huis uit een rasoptimist. En ik kom uit de goededoelensector. Als er érgens pessimisme is waardoor je je niet moet laten weerhouden, is het daar wel.”

Wat zijn de vooruitzichten voor het boek over, zeg, vijf jaar? Vier boekenmensen aan het woord: „Ik geloof absoluut in zachte dwang.”

Per 1 september neemt Aendekerk de baan van directeur Eppo van Nispen over, die onlangs overstapte naar het instituut Beeld en Geluid. Aendekerk krijgt daarmee een spilpositie in het door neergang bedreigde boekenvak, bij de stichting die campagnes zoals de Boekenweek en Kinderboekenweek organiseert en gefinancierd wordt door uitgevers, boekhandelaren en bibliotheken. De boekenbranche is nieuw voor Aendekerk: de afgelopen tien jaar was ze directeur van liefdadigheidsorganisatie Dance4Life, dat internationaal bewustwording over aids onder jongeren bevordert. Daarvoor werkte ze in de consultancy en marketing.

Wat trekt u aan in het boekenvak?

„Ik ben fervent lezer, dat allereerst. Als kind kon ik niet wachten tot ik op school zou leren lezen, na mijn eerste schooldag kwam ik huilend thuis omdat ik het nog stééds niet kon. Later zat ik elke week in de bieb. En in deze functie komt voor mij veel samen: ik ben marketeer, heb veel met digitale ontwikkelingen gedaan en Dance4Life richtte zich primair op gedragsverandering. Dat is ook hoe ik naar boeken wil kijken: het moet weer vanzelfsprekender worden om te lezen.”

Digitale ontwikkelingen worden in het boekenvak vaak als bedreiging gezien.

„Voor mij is de digitalisering van het boek juist een stimulans geweest: ik las de afgelopen drie jaar vrijwel alleen boeken op mijn iPad. Voor Dance4Life reisde ik veel, en zo had ik altijd boeken bij me. Ik denk dat we ons niet moeten vastpinnen op het fysieke boek. Sinds ik weet dat ik deze baan krijg, heb ik trouwens wel weer vijf papieren boeken gekocht. De sensatie van lezen is intenser, je voelt het, je ruikt het.”

Dance4Life richtte zich vooral op jongeren. Is dat ook de belangrijkste groep om uw beleid als CPNB-directeur op te richten?

„Niet alléén, de boekenverkoop vindt toch vooral plaats aan oudere doelgroepen. Maar uit het recente onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau over leesgedrag bleek dat Nederlanders steeds minder zijn gaan lezen, en jongeren gemiddeld nog minder. Dat geeft houvast voor waaraan we moeten werken. Jongeren zijn de boekenkopers van de toekomst, die mag je niet verliezen.”

Wat gaat u daaraan doen?

„Ik ben nog niet zover dat ik zeg: dit ga ik veranderen, ik wil eerst kijken wat er allemaal is, en wat al goed werkt. Maar ik wil graag met alle organisaties op dit gebied bekijken hoe we het belang van lezen nog duidelijker voor het voetlicht kunnen brengen. Voor veel jongeren is lezen nu iets wat je niet doet, iets voor studiebollen. Daar moeten we een grote shift in maken. Zodat het gesprek op straat erover gaat dat mensen minder lezen, en waarom we ons daar allemaal druk om zouden moeten maken.”

Waarom moeten we dat?

„Lezen is sowieso goed: het vergroot je woordenschat, en verbetert je maatschappelijke positie. Je kunt je beter uitdrukken, duidelijk maken wat je belangrijk vindt. Bij Dance4Life ging het om kennis, kracht en keuzevrijheid voor jongeren en eigenlijk zorgt lezen daar net zo goed voor. Ik was onlangs bij een lezing van schrijver Özcan Akyol, die vertelde hoe lezen zijn redding is geweest. Het haalde hem uit een achterstandspositie.”

Wat is het laatste boek dat u gelezen heeft?

„Ik heb net Zuiverheid van Jonathan Franzen uit, ik ben groot fan van hem. En ik ben bezig in het boek van Michael Wolff over Trump en halverwege De avond is ongemak van Marieke Lucas Rijneveld. Heel verschillend, en alles tegelijk.”

In 2012 had NRC een groot interview met Aendekerk, toen nog directeur van Dance4Life. Lees het hier: Geef mij een idee en ik maak het groot
    • Thomas de Veen