Column

Een regeringspartij als Tel Sell-thuiswinkel

Het kabinet heeft besloten dat werkgevers mensen met een beperking geen minimumloon meer hoeven te betalen. Staatssecretaris Tamara van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, VVD) zal aan de Tweede Kamer het voorstel presenteren dat de werkgever hen binnen de Participatiewet enkel ‘naar productie’ bezoldigt. De wet reduceert 1,7 miljoen mensen van vlees en bloed tot defecte apparatuur in de BV Nederland. Werkgevers, gemeenten en belangenorganisaties laten weten dat ze eigenlijk niet op deze verandering zitten te wachten. Maar de VVD verkoopt ons in Rutte III weer eens dingen die bijna niemand nodig heeft.

Via de Participatiewet werken 11.000 mensen met een beperking bij een reguliere werkgever. De gemeente vult met een subsidie het salaris aan om zo – ongeacht productiviteit – op het minimumloon te komen. Nu wil het kabinet dat de werknemer zelf de loonaanvulling bij de gemeente haalt. Dat zorgt voor een enorme administratieve rompslomp, om het minimale te krijgen waar je recht op hebt. Daarnaast loop je ook de kans op pensioen en sociale voorzieningen mis, en als je ook nog eens een werkende partner durft te hebben, wellicht de loonaanvulling. De rekeningen kunnen betalen én een relatie hebben lijkt simpelweg enkel voor ‘normale Nederlanders’ weggelegd.

De marktwerking die de VVD al sinds 2010 inzet, doet me aan thuiswinkel Tel Sell denken. Het Nederlands bedrijf was een van de eerste die met bizarre infomercials in de jaren negentig internationale bekendheid verwierf. Je zou er waarschijnlijk nooit uit jezelf op komen om de hebbedingetjes die verkocht werden in huis te halen, maar toch vlogen ze als warme broodjes over de toonbank: blauwe dekentjes met mouwen voor de luie televisiekijker, de draagbare saunatent voor de luxepaardjes en de Abtronic, een trillende riem die je buikspieren zou bezorgen. Bijwijlen kwam een jubelende bekendheid de producten aanprijzen om de kijkers thuis een extra zet te geven.

De VVD maakt ook regelmatig filmpjes die kant noch wal raken. Zo had de partij die zegt zich niet met volksaangelegenheden te bemoeien – tijdens de gemeenteraadsverkiezingen – een video op Facebook geplaatst, waarin zij zich met volksaangelegenheden bemoeit. Daarin werd een oproep gedaan om aangifte te doen tegen zogenaamde kinderfeestverpesters. Daarnaast wordt er vaker beleid aan het volk verkocht waar bijna niemand op zit te wachten. Denk aan de 200 miljoen euro die op cultuur werd bezuinigd. Tot slot wordt – net als bij Tel Sell – voor het zware werk grof geschut erbij gehaald: een immer olijke minister-president die de goegemeente het verschil tussen ‘doeners en profiteurs’ eens even haarfijn uitlegt.

VNO-NCW en MKB-Nederland zijn wel enthousiast over het wetsvoorstel. Hoewel de meeste werkgevers die met mensen met een beperking werken, zeggen geen verandering te willen. Dat is alsof je bij de Bijenkorf solliciteert en de H&M als referentie opgeeft maar er naar het advies van de V&D – waar je nooit hebt gewerkt – wordt geluisterd.

Tel Sell heeft zichzelf vorig jaar in de verkoop moeten zetten. De betovering van de blitse Amerikaanse reclameformules is inmiddels uitgewerkt. Het is wellicht het begin van het einde van het tv-winkeltijdperk. De VVD wordt het net iets makkelijker gemaakt. Al acht jaar zet ze vooral – om Lucebert te parafraseren – wat van waarde en weerloos is in de uitverkoop maar dat kan alleen omdat wij die wassen neus blijven kopen.

Clarice Gargard is programmamaker bij BNNVARA en publicist.