‘De Zuidas heeft een imago- probleem’

Advocatuur Hoe realistisch is de nieuwe tv-serie Zuidas? NRC kijkt een aflevering met NautaDutilh-advocaat Tom de Clerck (31). „Wat is iedereen onaardig tegen elkaar.”

De cast van Zuidas, de nieuwe tv-serie van BNNVARA. Foto BNNVARA

De ouders van advocaat Tom de Clerck stuurden na de eerste uitzending direct een berichtje. Of het er op kantoor bij hun zoon ook zo aan toe ging, wilden ze van hem weten. Ze hadden de eerste aflevering van de nieuwe televisieserie Zuidas gezien, vernoemd naar het chique zakendistrict in Amsterdam-Zuid.

De Clerck werkt bij NautaDutilh, een van de grootste advocatenkantoren van Nederland. Standplaats: de Zuidas. Zijn ouders, beiden docent, wonen er ver vandaan, in een dorpje bij Venlo. De Clerck: „Ze weten natuurlijk wel iets van hoe het hier gaat, maar ze waren toch benieuwd.”

De serie, mede geschreven door drie vrouwen die zelf op de Zuidas hebben gewerkt, belooft „financiële schandalen, handtastelijke cliënten, nachten doorwerken en kantoorborrels die volledig uit de hand lopen”. Een gedramatiseerd inkijkje in een wereld „die alleen toegankelijk is voor insiders”.

Tom de Clerck (31) is zo’n insider. Op verzoek van NRC kijken we samen de eerste aflevering terug, in een zaaltje bij hem op kantoor. De Clerck – donker haar, grijze spijkerbroek, overhemd, jasje – beantwoordt de vraag die zijn ouders hem ook stelden. Wat vindt hij herkenbaar?

Extreem zelfverzekerd

Minzaam kijken twee fictieve partners (gespeeld door Mark Rietman en Annet Malherbe) naar de overkant van de tafel. Daar zit een zenuwachtige sollicitant van 24 jaar (actrice Jouman Fattal). Haar indrukwekkende cv heeft hen niet overtuigd, haar zenuwen lijken hen te irriteren. „Wat heb jij ons écht te bieden”, wil een van de twee weten. „Wie is Sabia…”, hij moet even opzoeken hoe de jonge vrouw tegenover hem precies heet. „Bennani?” Terwijl zij hakkelend antwoord geeft, wisselen de partners een verveelde blik.

De Clerck moet een beetje lachen en drukt op pauze. „Zo gaat het natuurlijk niet.” Als dat wel zo was, zegt hij, zou hier maar één type advocaat kunnen werken: het extreem zelfverzekerde type, ongevoelig voor vijandigheid. Een succesvol kantoor heeft ook bescheiden harde werkers nodig, net zoals een tal van andere figuren.

Ook in de rest van de aflevering valt De Clerck op „hoe onaardig iedereen tegen elkaar is”. De gevestigde advocaten zijn arrogant, degenen die het nog moeten maken permanent met elkaar in competitie. Wie het op de Zuidas wil maken, moet nietsontziend zijn.

Dit is televisiedrama, dus natuurlijk is alles uitvergroot. Maar, zegt De Clerck, dit beeld van de Zuidas bestaat wel. Het zakendistrict heeft volgens hem „een beetje een imagoprobleem”. Zelf had hij dan ook geen „brandende ambitie” om er te gaan werken, toen hij nog rechten studeerde in Nijmegen.

Lees ook: dit interview met voormalig partner Hubert-Jan van Boxel, die in zijn boek uit de school klapt over de moraal en geldzucht aan de Zuidas

Ook hij zag de Zuidas als een plek waar tachtig uur werken normaal is en „vervelende mensen” werken. Toen hij er na een tweede master in Amsterdam toch solliciteerde en binnenkwam, „bleek dat gelukkig niet de waarheid”.

Ja, soms moet hij op het laatste moment afspraken afzeggen, en dat is vervelend. Maar die tachtig uur is niet de norm, zegt De Clerck. Zeker jongere advocaten vinden een goede „work-life balance” steeds belangrijker. Er zijn er zelfs die parttime werken, hoewel dat onder partners nog nauwelijks voorkomt.

Partner worden, in de serie gepresenteerd als het ultieme doel waarvoor alles moet wijken, wil trouwens ook lang niet iedereen meer, zegt De Clerck. Het traditionele up-or-out-systeem, waarbij je het kantoor moet verlaten als je niet hogerop op komt, raakt langzaam „achterhaald”. Zelf is De Clerck er nog niet uit of hij partner-ambities heeft.

Lees hier hoe jonge advocaten denken over werken op de Zuidas: Niemand komt per ongeluk op de Zuidas terecht

Een barista en een biertap

Terug naar de televisieserie. Sabia Bennani, die de baan bij het fictieve advocatenkantoor VDSGM uiteindelijk toch krijgt, is cum laude afgestudeerd. Tijdens haar studie had ze al een bijbaan in de rechtbank en was ze jongerengezant voor de Verenigde Naties. Ze kreeg een prijs voor haar scriptie en publiceerde artikelen in vakbladen en in Het Financieele Dagblad. En ze heeft natuurlijk vrijwilligerswerk gedaan.

Zo’n imposant cv, zegt De Clerck, is wel herkenbaar. „Zulke sollicitanten komen hier ook voorbij.” De concurrentie is nu eenmaal groot, een baan op de Zuidas gewild. Zelf is De Clerck ook cum laude afgestudeerd.

Lees ook: Zo kom je binnen bij een topkantoor

En de snelle wereld die op het scherm voorbij raast, vol spiegelende torens en luxe kantoren, lijkt op de werkelijke Zuidas. NautaDutilh huist in een strak, glazen gebouw. De kantine op de zevende verdieping had zo een commerciële koffiezaak kunnen zijn, inclusief barista die dagelijks tot vier uur ’s middags aanwezig is. Elke donderdag na werktijd transformeert de kantine in een bar – er is ook een biertap.

Dat de personages in de serie tot twee keer toe struikelen over de achternaam Bennani, is ook niet geheel onrealistisch. („Banani…?”) Bij Zuidas-kantoren werken niet veel advocaten met een niet-westerse achtergrond. Al bekijkt De Clerck het positief: „Het worden er steeds meer.” Maar, erkent hij, zijn kantoor is nog niet divers genoeg.

Dat geldt ook voor de man-vrouwverhouding. De instroom is goed, bij NautaDutilh komen zelfs iets meer vrouwen dan mannen binnen, maar onderweg haken veel meer vrouwen af. Zo gaat het bij alle Zuidas-kantoren. De oplossing hebben ze nog niet gevonden.

Lees ook: Waarom de Zuidas een mannenwereld blijft

Tegen het eind van de aflevering wordt Sabia nog even subtiel door de vrouwelijke partner bedreigd, komt er een fles dure champagne voorbij en informeert de secretaresse bij de mannelijke partner of ze nog juwelen moet kopen voor de verjaardag van diens vrouw. („Dat belle époque collier van Lyppens?”)

Als de eindtune klinkt, komt De Clerck tot een eindoordeel. „Best wel vermakelijk”. Realistisch? Minder. Maar de serie is eigenlijk ook niet gemaakt om door strenge advocatenogen naar te kijken.

De volgende afleveringen wil De Clerck zeker zien, maar dan gewoon als kijker.

    • Teri van der Heijden