De terugkeer van de Commodore 64

In de jaren tachtig was de Commodore 64 razend populair. De computer is nu terug in een betaalbare mini-uitvoering. Maar de C64 Mini herinnert er vooral aan hoe fijn het is dat technologie voortschrijdt.

Het bijbeldikke toetsenbord van de computer uit de jaren tachtig is tot de helft gekrompen, maar heeft nog dezelfde vale, beige kleur die alleen toen cool was.

Voor de NES spelcomputer van Nintendo, ver voor de eerste Gameboy en nog langer voor de eerste Playstation, had je de Commodore 64. De Amerikaanse computer veroverde vanaf de lancering in 1982 wereldwijd ruim twintig miljoenen huiskamers en was voor velen de eerste kennismaking met videogames. Je deed er een cassettebandje in dat vijf minuten moest laden, speelde spelletjes als Pong en California Games, die soms niet meer waren dan een paar bewegende pixels op een zwarte achtergrond, en toch was het fantastisch.

Nu is de Commodore 64 terug. Althans, een miniatuurversie genaamd The C64 Mini. Net als de computer uit de jaren tachtig sluit je de C64 Mini aan op je televisie, tegenwoordig gaat dat met een HDMI-kabel. Het bijbeldikke toetsenbord uit de jaren tachtig is tot de helft gekrompen, maar heeft nog dezelfde vale, beige kleur die alleen toen cool was.

De Commodore 64 veroverde wereld vanwege het voor die tijd indrukwekkende werkgeheugen van 64 kilobytes (ongeveer evenveel als een lange email nu) en zijn prijskaartje (je had er één voor duizend gulden, terwijl een concurrent als Apple zijn computers voor een veelvoud verkocht). De computer werd als tekstverwerker gebruikt, hobbyisten schreven er hun eerste regels computercode op, maar het apparaat was ook populair vanwege de voor die tijd geavanceerde spelletjes die je erop kon spelen.

Op de C64 Mini draait het bijna alleen maar om die games. Naast een versie van de oeroude programmeersoftware BASIC, wordt het apparaatje geleverd met 63 klassieke spellen, zoals Armalyte, Boulder Dash en California Games.

Op de hardware valt wel het een en ander aan te merken. Het toetsenbord is voor de sier, je kunt de toetsen niet indrukken. Dat komt niet alleen goedkoop over, het is ook een heel gedoe om een naam in te typen via de bijgeleverde joystick. Wel kun je via usb een extern toestenbord op de C64 Mini aansluiten. Ook is het vreemd dat er geen adapter met het apparaat is meegeleverd: je moet een telefoonoplader of laptop op de C64 Mini aansluiten voordat je hem aan kan zetten.

De meegeleverde spellen zijn perfecte kopieën van klassieke Commodore 64-games. Veel van de aantrekkingskracht van de C64 Mini bestaat uit het herspelen van de games uit je jeugd op een helder hd-scherm: de games staan garant voor een hoop nostalgische oh-ja-weet-je-nog-momenten. Ik was nog het meest onder de indruk van de fantastische 8-bit muziek, de bliepjes en deuntjes van de spellen van vroeger die ergens in mijn geheugen lagen opgeslagen en me meteen terugvoerden naar de jaren tachtig.

Toch vraag ik me af of ik de C64 Mini nog vaak zal aanzetten. Dat de C64 Mini een getrouwe kopie is van het apparaat uit de jaren tachtig, is namelijk ook zijn zwakte. De games komen uit een tijdperk waarin de limieten van de hardware de mogelijkheden van de speler zwaar beperkten. Ze zijn monotoon – je kunt een figuurtje over het scherm bewegen en als je geluk hebt ook nog ergens op schieten of springen, maar daar blijft het bij. Die beperkingen waren in de jaren tachtig geen probleem omdat niemand iets anders kende, tegenwoordig is het moeilijk om je aandacht er bij te houden.

Dat probleem kwam pijnlijk aan het licht tijdens de eerste game-sessie met mijn vijfjarige zoon. Dankzij de C64 Mini dacht ik in de unieke positie te verkeren om de game-ervaringen die ik had met mijn vader te reproduceren met mijn kleine man. Hij koos als eerste een racespel uit, dat uit niet veel meer bestond dan een zwarte strook die een weg moest voorstellen en een in mijn ogen fantastisch retro-dashboard van een formule 1-auto. Maar telkens als we de zijkant aanraakten, raakten we heel ver achter van de tegenstander die dan uit beeld verdween om onduidelijke redenen later ineens weer op te duiken. Mijn zoon wilde een ander spel spelen, dat ook te moeilijk en monotoon bleek. Dat ging zo nog even door tot we verslagen op de uit-knop drukten. Zoonlief mocht weer even op de tablet.

De C64 Mini staat sindsdien al een tijdje ongebruikt in de huiskamer. Hoewel ik ernaar uitkijk om nog eens een potje te spelen, kan ik me niet voorstellen dat we ons, of een ander eenentwintigste eeuws gezin, zich lang met de retro-computer zal vermaken. De C64 Mini is en knappe reproductie van het origineel, die geweldige nostalgische game-momenten oplevert, maar mij er toch vooral aan herinnert hoe fijn het is dat de technologie voortschrijdt.

    • Reinier Kist