‘Bang zijn voor de druk helpt niet’

Tom Dumoulin

Hoge verwachtingen, pech, ziekte. „Schijtziek” werd Tom Dumoulin ervan. Tot hij zichzelf hervond. „Het was te zakelijk allemaal, te weinig fladderen.”

Girowinnaar Tom Dumoulin: „Nu weet ik: eten moet ik in de afdaling doen, als ik wat tot rust gekomen ben.” Foto Jerry Lampen/ANP

Over precies een maand moet hij er staan. Dan begint Tom Dumoulin (27) in de straten van Jeruzalem als titelverdediger aan de Ronde van Italië. Iedereen kijkt dan naar hem, hij is de grote favoriet voor weer een zege. Geen wielerfan in Italië die ondertussen zijn naam niet kent. Juist daar had hij het deze winter moeilijk mee, vertelt hij deze namiddag in de vertrekhal van Eindhoven Airport achter een broodje rauwe ham. Hij vliegt straks naar Málaga voor een laatste hoogtestage van twee weken in de Sierra Nevada. Een interview in acht thema’s.

Negatieve mindset

De avontuurlijke onbevangenheid waarmee Dumoulin vorig jaar mei door Italië koerste en waarmee hij de Giro won ontglipte hem deze winter, is zijn verklaring dat hij dit seizoen nog geen individuele toptienklassering heeft gereden. Dumoulin heeft de voorbije maanden op de fiets gezeten met „een negatieve mindset” – hij had geen plezier meer in wat hij deed. Dat had te maken met de verwachtingen die horen bij een kampioen. „Je gaat naar een wedstrijd en dan word je al aangekondigd als de Giro-winnaar. Een goed resultaat geeft heel even vleugels, maar daarna komen de verwachtingen, van mezelf, van iedereen. Ik vind van mezelf dat ik daar aan moet voldoen, dat ik dat moet bewijzen. Maar dat is natuurlijk een hele nare gedachte. Ik ben daar niet relaxter van geworden, ik wilde veel te graag, was alleen maar met het resultaat bezig. Maar je kan niet altijd de beste zijn.”

Het had tot gevolg dat Dumoulin in trainingen vergat naar zichzelf te luisteren. „Soms zegt je lichaam of je geest: nou, een rustdagje is wel even prima vandaag. In het verleden deed ik dat dan ook wel, maar deze winter trapte ik er net even te vaak doorheen. Ik was te gretig.”

Revancheren

Eind februari, de Ronde van Abu Dhabi, voor Dumoulin de eerste rittenkoers van het nieuwe seizoen. Tijdens zijn debuut in het regenboogpak van de wereldkampioen tijdrijden schiet zijn derailleur in crashmodus terwijl hij helemaal niet valt. Resultaat is dat hij niet meer kan schakelen – een softwarefout, daar kan hij geen mecanicien op aanspreken. Op dat moment ligt hij een paar tellen voor op de latere winnaar Rohan Dennis.

Lees ook: Rampzalige start van het wielerseizoen voor Tom Dumoulin

Een dag later wil hij zich revancheren op de fameuze beklimming naar Jebel Hafeet als zijn rem aan begint te lopen – daar is een technische man misschien wel wat nalatig geweest. Beelden van zijn woedeaanval gaan het net over – „fucking hell” schreeuwt hij met een wegwerpgebaar terwijl zijn fiets tegen de vangrail stuitert. „Ik was zeker niet mijn meest relaxte zelf”, blikt hij nu terug. „Maar het was daar elke dag ellende met mijn materiaal en daar werd ik echt schijtziek van. Het was niet goed dat ik met mijn fiets smeet, maar ik herken mezelf daar wel in. Ik kan een beetje pissig worden op alles en iedereen, en nog het meest op mezelf. Het was een teken dat ik niet happy was.”

In zijn column in De Telegraaf suggereerde wielerjournalist Raymond Kerckhoffs na de rittenkoers in Abu Dhabi dat er bij Sunweb sprake is van een tekort aan ervaren personeel. Daarover wil Dumoulin deze dinsdag niet in detail treden. „Er gingen wel wat dingen mis. Het viel op. Ik ben boos geworden, heb mijn zegje gedaan, en daarmee is voor mij af. Overal worden fouten gemaakt.”

Ziek

In aanloop naar de Italiaanse klassieker Strade Bianche werd Dumoulin ziek, maar hij startte toch – hij is gek op Italië en finishte vorig jaar bovendien als vijfde in het oude stadscentrum van Siena. Maar de zeiknatte editie van dit jaar droeg niet bij aan zijn herstel. Een week later startte hij de Italiaanse rittenkoers Tirreno-Adriatico – in aanloop naar de Giro een belangrijke test – met een mondvol voorbehouden: hij had keelpijn, voelde zich niet fit. „Soms heb je pech en word je ziek. Maar dit was geen pech, dit was ziek worden van vermoeidheid en net de verkeerde keuzes maken.”

Tot overmaat van ramp ging hij in de koninginnenrit van de Tirreno hard tegen het asfalt toen hij in een afdaling door een kuil fietste. De klap ving hij op met zijn borstkas. Een geknakt mens verscheen voor een interview ergens in een Italiaans skioord. In de deuropening van de teambus droop de desillusie van zijn beschadigde lijf. „Ik zie het nu even niet meer zitten”, was zijn duidelijke boodschap. Dit was de druppel. Tegen zo veel tegenslag was ook hij niet bestand. „Ik was vooral teleurgesteld in mezelf”, kijkt hij een maand later terug.

Dumoulin (tweede van links) in de vierde etappe van de Tirreno-Adriatico van 2018. Foto Cor Vos

Inzicht

Thuis in het Belgische Kanne zocht Dumoulin naar de resetknop. „Ik ben wat in de tuin gaan werken, een beetje met de hond gaan lopen, ben naar een koffiezaakje gegaan, lekker uit eten geweest. Van die alledaagse dingen, even niet met de fiets bezig zijn, dat is heel fijn. Na drie dagen ben ik alweer vijf uur door de Ardennen gaan brommeren met Laurens [Ten Dam, red.] en Bram [Tankink, red.]. Met hen heb ik het niet over tegenslagen, meer over alledaagse dingen.”

Die val in de Tirreno dwong Dumoulin tot introspectie. Pas toen hij zich „echt even kut voelde” ontdekte hij dat hij al maanden te veel van zijn lijf vroeg. „Ik kijk nu positief terug op wat er daar gebeurde. Ik had echt even een schop onder mijn kont nodig, niet van ‘je doet te weinig’, maar juist te veel. Als ik met die mindset naar de Giro was gegaan, was het niet gegaan als vorig jaar. Toen was het een avontuur, ik was heel relaxed. Ik presteer niet zo goed als ik alleen maar bezig ben met de dag van morgen. Ik moet het maar gewoon een beetje zien. En vooral plezier hebben. Het was te veel zakelijk, te weinig fladderen. Ik sta er weer wat losser in nu.”

De Giro

In het hooggebergte van de Sierra Nevada in Zuid-Spanje traint Dumoulin de komende twee weken met Sam Oomen en Louis Vervaeke, mannen die hem tijdens de komende Giro in de beslissende bergritten tot diep in de finale moeten bijstaan. De rest van de Giro-ploeg is nog niet bekend, maar dat het winnende team van vorig jaar drastisch gewijzigd wordt is duidelijk. „Het gaat een totaal andere ploeg dan vorig jaar zijn”, zegt Dumoulin. „Ik hoop dat ik met Sam en Louis bergop met de laatste dertig omhoog kan zitten. Dat hadden we vorig jaar vaak niet. Toen Wilco [Kelderman, red.] wegviel hadden we niemand bij de laatste twintig, en zat ik meestal alleen.”

Het verandert niets aan zijn doelstelling. „Ik zeg altijd: ik heb een onrealistische ambitie en een realistisch doel. Nu is dat allebei om de Giro weer te winnen. Dat is een groot verschil met vorig jaar. Toen was het voor mij de eerste keer als kopman. In de winter wisten we dat al. We waren toen ook echt wel tevreden geweest met een achtste plek, dat was een goede eerste stap geweest. Dit jaar zal dat anders zijn. Maar we gaan gewoon lekker koersen en dan zien we het wel. Ik ben bang geweest voor de druk, maar bang zijn helpt niet. Ik ga proberen te genieten, vertrouwen hebben dat het wel goed komt. En ook de berusting als het niet goed komt.”

Tom Dumoulin wint de Giro van 2017. Foto ALESSANDRO DI MEO/EPA

Jeruzalem

Dat de Giro dit jaar in Israël start, schoot sinds de bekendmaking eind vorig jaar bij heel wat mensen in het verkeerde keelgat. De vraag is of je een internationaal sportevenement kunt en moet willen organiseren in de buurt van een conflictgebied. De voorbije dagen vielen er bij de grens met Israël en de Gazastrook zeker zestien doden tijdens demonstraties langs de grens die nog tot 15 mei duren. De Giro start op 4 mei in Jeruzalem. „Ik kijk ernaar uit”, zegt Dumoulin, „hoewel ik weet dat het er nu onrustig is. Ik vind dat sport eigenlijk gescheiden moet zijn van elke politieke discussie, maar dat is het nu al niet omdat we daar starten en dat geeft een politieke lading. Het is niet aan mij om er wat van te vinden. Als we niet mogen starten zou dat komen door druk uit de internationale politiek, maar volgens mij is dat niet het geval. Neemt niet weg dat ik wel spannend vind. Ik ben best een beetje bang voor mijn eigen veiligheid, maar niet banger dan wanneer ik over de Champs-Élysées moet. Ik heb er vooral veel zin in. Ik ben nu op de juiste manier gedreven.”

Chris Froome

Nog altijd is onduidelijk of Chris Froome aan de start van de Giro zal verschijnen. Het lijkt erop dat zijn juristen en die van de wielerunie UCI nog maanden in conclaaf zullen zijn. Voor Dumoulin is dat frustrerend. „Ik weet niet waar ik vanuit moet gaan. Ik lees ook berichten dat het over de Tour wordt heen getild. Ik kan er niks aan veranderen. Ik vind het een slechte zaak voor het wielrennen. De situatie is onwenselijk, maar ik ben niet bang om tegen Froome te rijden.”

Een paar jaar geleden heeft Dumoulin zelf ook salbutamol gebruikt, het medicijn tegen astmaklachten waarvan in de urine van Froome een veel te hoge concentratie werd aangetroffen. „Ik had benauwdheidsklachten op de fiets, maar bij een test werd niet duidelijk waarom. Ik heb een jaar lang pufjes gebruikt en ben toen gestopt omdat het niets deed. Maar als morgen duidelijk zou worden dat ik inspanningsastma zou hebben, dan ga ik zeker een pufje nemen. Er zijn superveel renners die het gebruiken, want inspanningsastma kan een gevolg zijn van het fietsen langs smerige wegen.”

Darmprobleem

Hét moment van Dumoulins Giro-winst vorig jaar is het ‘poepincident’. In de zestiende etappe kreeg hij na de beklimming van de Stelvio een aanval van acute diarree en moest hij de berm in om zijn behoefte te doen. Het had hem zijn Giro kunnen kosten.

Afgelopen winter is Dumoulin medisch doorgelicht om te achterhalen wat het probleem geweest zou kunnen zijn. „We hebben wat testen gedaan om dingen uit te sluiten. Bijvoorbeeld een beknelling van een bloedvat, waardoor er te weinig bloed naar de darmen gaat. Dat bleek het niet te zijn. Virussen en bacteriën waren het ook niet. Maar waar we nu wel achter zijn is dat ik te veel van de net niet juiste producten at. Je moet je voorstellen dat je elke dag tot 8.000 calorieën naar binnen aan het stouwen bent. Daar kan geen enkel mens heel goed tegen, en zeker niet als je al wat gevoelige darmen hebt. Ik at te veel pasta en brood met fructanen. Spelt en rijst werkt voor mij beter. ”

Timing was vorig jaar waarschijnlijk de grootste fout. „Meteen na de top van de Stelvio gooide ik er een reep in, maar mijn lichaam was toen nog veel te veel in de stress. Ik had al het gevoel dat ik zo’n pens had, maar je gooit er toch nóg iets in om een hongerklop te voorkomen. Nu weet ik: eten moet ik in de afdaling doen, als ik wat tot rust gekomen ben.”

    • Dennis Meinema