Kerncentrale markeert Turks-Russische samenwerking

Geopolitiek

Rusland bouwt de eerste kerncentrale in Turkije. De twee landen halen op meer terreinen de banden aan.

De bouw van de kerncentrale bij Akkuyu. Foto Reuters

De bouw van Turkijes eerste kerncentrale wordt aangekondigd met veel fanfare. Het Turks-Russische project werd dinsdag gelanceerd met een ceremonie in het presidentiële paleis in Ankara. De Russische president Poetin was eregast. De kerncentrale symboliseert de toenemende strategische samenwerking tussen Turkije en Rusland.

Studio NRC

De ceremonie zou eigenlijk in 2015 plaatsvinden. Maar nadat Turkije een Russisch gevechtsvliegtuig uit de lucht schoot werd het project stilgelegd. Sindsdien zijn de relaties aanzienlijk verbeterd. In december tekende Turkije een definitieve deal voor de aankoop van een Russisch raketsysteem – tot bezorgdheid van Turkijes NAVO-bondgenoten. Daarnaast werken beide landen aan de aanleg van een pijpleiding om Russisch gas naar Turkije te transporteren. Rusland is al de belangrijkste leverancier van gas aan Turkije.

De kerncentrale wordt gebouwd door het Russische nucleaire staatsbedrijf Rosatom bij het dorp Akkuyu, in de zuidelijke provincie Mersin. De centrale zal bestaan uit vier reactoren met een gezamenlijke capaciteit van 4.800 megawatt. De geschatte kosten zijn 20 miljard dollar, het duurste project ooit in Turkije. De helft van het geld moet komen van Turkse bedrijven. Er was een deal met een consortium, maar twee van de drie bedrijven trokken zich terug. Rosatom zoekt nu naar nieuwe investeerders.

Voor het functioneren van de centrale zal Turkije afhankelijk blijven van Rosatom, dat de brandstof levert en het personeel traint. De eerste vijftien jaar zal Turkije een meer dan gemiddelde prijs betalen voor stroom. Het project moet klaar zijn in 2023, op de honderdste verjaardag van de Turkse republiek.

Intussen wordt de bevolking warm gemaakt voor kernenergie met televisiespotjes. „Wat is macht?”, vraagt de Turkse biochemicus en Nobelprijswinnaar Aziz Sancar in het spotje van het ministerie van Energie. „Het vermogen om de toekomst vandaag vorm te geven.”

Het spotje laat onvermeld dat de kerncentrale wordt gebouwd op een breuklijn in de aardkorst. Toen de licentie voor een centrale bij Akkuyu in 1976 werd afgegeven, leek de breuklijn inactief. Uit sindsdien gepubliceerd onderzoek blijkt het tegendeel. Na de kernramp in Japan in 2011 riepen sommige deskundigen Ankara op een andere locatie te zoeken.

„Ik ben niet tegen kernenergie”, zei Tolga Yarman, nucleair bouwkundige van de Okan Universiteit in Istanbul, destijds. Yarman was een van de experts die in 1976 de licentie voor Akkuyu bekrachtigden. „Ik ben alleen tegen domme nucleaire planning.”

Lees ook over kernenergie in Nederland: Veiligere kernenergie kan, maar komt het er ook?