Dodental na orkaan Puerto Rico vijftien keer zo hoog

Het dodental wordt nu geschat op 1.085. De lage inschatting van de regering zou te wijten zijn aan het gebrek aan statistische kennis bij het onderzoeksbureau dat het aantal doden telde.

Auto's drijven door de straten van Puerto Rico. Foto Ricardo Arduengo/AFP

Het aantal dodelijke slachtoffers van orkaan Maria op Puerto Rico is minstens vijftien maal hoger dan gedacht. Het officiële dodental van de storm die in september 2017 over het eiland raasde, was vastgesteld op 64 maar uit onderzoek blijkt nu dat het daadwerkelijke aantal rond 1.085 ligt. In december meldde The New York Times al dat de storm aan veel meer mensen het leven had gekost, nu is dit wetenschappelijk bewezen.

Alexis Santos, een onderzoeker en demograaf verbonden aan de Pennsylvania State University, onderzocht de maandelijkse sterftecijfers in Puerto Rico van de jaren 2010 tot en met 2016. Hierna bleek dat er een redelijk stabiel overlijdenspatroon bestaat in het land, hetgeen werd onderbroken in september 2017 toen orkaan Maria aan land kwam. In deze maand nam het dodental met 95 procent toe en stierven er 1.085 personen meer dan gemiddeld. Deze zogenoemde excess deaths zijn volgens Santos toe te schrijven aan de gevolgen van orkaan Maria.

In delen van Puerto Rico is nog steeds geen elektriciteit beschikbaar. Bekijk hier de gevolgen.

Gebrekkige kennis

Het Department of Public Safety, onderdeel van de lokale regering, stelde het officiële dodental vast op 64. Volgens Thea Hilhorst, hoogleraar humanitaire hulp aan de Erasmus Universiteit, is deze lage inschatting te wijten aan de gebrekkige kennis bij de organisatie. Het bureau hanteerde een methode waarbij indirecte doden niet werden meegeteld.

“Ze zijn alleen afgegaan op de doodsoorzaak van de overledenen. Maar door de problemen bij de wederopbouw, onder meer het feit dat er maanden geen elektriciteit beschikbaar was op het eiland, zijn er heel veel indirecte doden gevallen die niet zijn meegeteld. Als iemand die door een hartstilstand overlijdt en door gebrek aan elektriciteit niet geholpen kan worden, zal een arts de stilstand als doodsoorzaak opschrijven en niet de storm.”

Tienduizenden Puerto Ricanen verhuisden naar het vasteland. Storm Maria gaf het laatste zetje: Puerto Rico loopt hard leeg.

Volgens Hilhorst is er geen sprake van “politieke spelletjes” waarvoor de regering het dodental lager wilde houden. Dat blijkt volgens haar onder meer uit de oproep van de Puerto Ricaanse regering voor onderzoek naar het aantal slachtoffers. Zowel Santos als Hilhorst benadrukken het belang van verbetering van statistisch onderzoek op het eiland. Hilhorst:

“Als je niet weet hoeveel doden er vallen bij een humanitaire crisis, is het ook lastiger om hulp te krijgen en geld te ontvangen voor de preventie van een volgende ramp.”

    • Floor Bouma