Recensie

Zinderende combinatie van ‘street wise’ en naïef

Drama Er wordt opvallend direct en vilein gecommuniceerd in Nanouk Leopolds nieuwe film ‘Cobain’. Toch zijn het vooral de beelden die je als kijker ongemakkelijk laten voelen.

De vijftienjarige Cobain (Bas Keizer).

Zij maakt zich geen zorgen om hem, waarom doet hij dat dan wel om haar? De drugsverslaafde moeder van de vijftienjarige Cobain (Bas Keizer) maakt haar zoon snel duidelijk dat ze geen behoefte heeft aan een „hondje dat achter haar aanloopt”. De jongen is uit zijn nieuwe pleeggezin gevlucht om zijn moeder Mia (Naomi Velissariou) te zoeken, zij zwerft hoogzwanger van roes naar roes door Rotterdam.

De nieuwe film van Nanouk Leopold werd geschreven door haar vaste producent Stienette Bosklopper; er wordt opvallend direct én vilein gecommuniceerd in vergelijking met eerdere films van Leopold als Guernsey of Boven is het Stil.

Toch zijn het vooral de beelden die je als kijker geregeld ongemakkelijk laten voelen. Zo is er de traag ontsporende scène waarin Mia rokend en met een biertje in de hand met haar enorme buik rond de Rotterdamse Kralingse Plas hangt met haar verslaafde kennissen. Of het moment dat Cobain schuchter aan Mia’s voormalige pooier Wickmayer vraagt of hij welkom is bij hem.

Het is veelzeggend dat de jongen een surrogaatfamilie zoekt bij dit patserige, dominante type (Wim Opbrouck uit Boven is het stil) en zijn hoeren, meer dan bij een pleeggezin.

Opmerkelijk en mooi is hoe nergens in Cobain expliciet naar medelijden wordt gehengeld. Dankzij de natuurlijke, zachte belichting en een soundtrack die het drama niet onderstreept, worden rauwe hoekjes wat van het verhaal gehaald. Maar de belangrijkste reden dat het niet larmoyant wordt, is de enorm goed gecaste en spelende Bas Keizer. De niet-professionele acteur heeft een fascinerende combinatie van kinderlijkheid en streetwiseness in zijn blik. Ook in zijn gedrag zit zowel naïviteit als de suggestie dat hij genoeg van de wereld heeft gezien om te zorgen dat het wel goed komt met hem. Zo manipuleert hij een van Wickmayers meisjes om hem te ontmaagden, tegelijk heeft zijn onervarenheid als ze eenmaal seks hebben iets ontroerends.

Lees hier een reportage op de set van ‘Cobain’: ‘O jee, wordt er vandaag al gekotst?’

Velissariou weet ervoor te zorgen dat Mia geen monster wordt, maar vooral een triest figuur. Toch ben je je continu bewust van de effecten van haar levenslange vluchtgedrag op Cobain en haar ongeboren kind. Ook treffende details maken duidelijk wat opgroeien zonder enige ouderlijke aandacht doet; van de onhandigheid waarmee Cobain mensen knuffelt, via de schaamte die hij voelt voor de voornaam die Mia hem onnadenkend heeft gegeven, tot Wickmayer die vermeldt dat hij stinkt.

Het is dan ook enorm jammer dat al die subtiliteit overboord wordt gegooid in het slot. De nogal expliciete en weinig realistische wijze waarop het verhaal wordt afgesloten, zorgt ervoor dat Cobain minder lang nazindert dan hij had kunnen doen.

    • Sabeth Snijders