Tsipras sluit nieuw steunpakket Griekenland uit

In augustus loopt het derde EU-steunpakket af. Griekenland heeft dan ruim 250 miljard euro geleend van andere Europese landen.

Premier Alexis Tsipras komt dinsdag aan bij de vergadering van zijn kabinet in Athene. Foto Petros Giannakouris/AP

Griekenland wil na het einde van het derde Europese steunprogramma in augustus geheel op eigen benen kunnen staan. Premier Alexis Tsipras heeft dinsdag volgens persbureau Reuters gepleit voor een “nette afronding” van de deal voor financiële steun ter waarde van 86 miljard euro.

Tsipras benadrukte dat er wat hem betreft geen nieuwe hulplijnen meer komen voor zijn land. “Dat gaat niet gebeuren”, zei Tsipras in een vergadering met zijn kabinet. De gesprekken met de geldschieters gaan nu over een einde aan de steun dat “niet gepaard zal gaan met een nieuw hulppakket en nieuwe verplichtingen”.

Griekenland heeft sinds 2010 verspreid over drie steunpakketten meer dan 250 miljard euro geleend van de eurolanden en van het IMF. Dat was nodig om een Grieks faillissement te voorkomen. Als tegenprestatie moest Griekenland streng bezuinigen en ingrijpende maatschappelijke hervormingen doorvoeren. De economie kampt met inefficiëntie, belastingontduiking en overmatige bureaucratie.

Impopulaire bezuinigingen

Voor Tsipras is het belangrijk dat Griekenland na afloop van het derde steunpakket niet langer afhankelijk is van Europa. De bezuinigingen die de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) hebben afgedwongen, zijn erg impopulair. Zo kregen de Grieken bijvoorbeeld te maken met een torenhoog oplopende werkloosheid. Een nieuw pakket besparingsmaatregelen – als voorwaarde voor nieuwe financiële steun – is voor Tsipras lastig te verkopen.

De premier wil dat Griekenland uiteindelijk weer volledig toegang krijgt tot de internationale financiële markten. Dan heeft het geen Europese steun meer nodig om zichzelf te financieren. Tsipras werkt aan het opbouwen van een buffer van bijna 20 miljard euro. Dat moet private geldschieters het vertrouwen geven om Athene weer geld te lenen.

De leefomstandigheden zijn er voor veel Grieken sinds de crisis door alle bezuinigingen hard op achteruit gegaan. Bekijk ook deze fotoserie: Familieleven in de Griekse crisis

De eurolanden willen echter controle blijven houden over de Griekse financiën, al dan niet als voorwaarde voor een beperkte kredietlijn. Zo hopen ze te voorkomen dat het land opnieuw in een crisis belandt. Als dat gebeurt, kan Griekenland het geld dat het de afgelopen jaren te leen heeft gekregen niet terugbetalen.

Eindsprint

Intussen moet Griekenland nog een eindsprint inzetten om al het geld uit het derde steunprogramma binnen te halen. Uitbetaling van het hulpgeld gebeurt in delen. Griekenland krijgt deze zogenoemde tranches alleen uitgekeerd als het een hele lijst hervormingen heeft afgewerkt. Voor de laatste tranche zijn dat er liefst 88, waarvan de Grieken er eind februari nog geen twintig hadden voltooid.

Tsipras spoorde zijn kabinet dinsdag aan de rest van de eisenlijst zo snel mogelijk af te werken. “We mogen nu niet verslappen. We moeten een tandje bijzetten om deze marathon te voltooien”, zei hij.

Met de Griekse economie lijkt het voorzichtig beter te gaan. In 2017 groeide het bruto binnenlands product (bbp) met 1,6 procent, terwijl de economie de jaren daarvoor telkens kromp. De werkloosheid is de afgelopen jaren ook gedaald, van bijna 30 in 2013 naar net boven de 20 procent nu. De staatsschuld is desondanks nog steeds enorm: 324 miljard euro, oftewel 1,94 keer zo veel als het bbp. Ter vergelijking: de Nederlandse staatsschuld is 0,64 keer zo groot als het bbp.