Kamer wil strenger optreden tegen Russen

Anti-corruptiewet

CDA en D66 zetten kabinet onder druk om met een wet te komen tegen mensen die zich schuldig maken aan corruptie en mensenrechtenschendingen.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken (VVD) op het Binnenhof. Bart Maat / ANP

De Tweede Kamer wil dat het kabinet voorbereidingen gaat treffen voor wetgeving om personen die worden beschuldigd van grove mensenrechtenschendingen en grootschalige corruptie direct te treffen. Dit zou kunnen door het opleggen van reisverboden en het bevriezen van tegoeden. Een motie met deze oproep is dinsdagmiddag aangenomen. In de praktijk zullen maatregelen in eerste instantie vooral mensen uit Rusland raken.

Het gaat in de motie om zogeheten Magnitsky-wetgeving die eerder werd ingevoerd in de Verenigde Staten, Canada, het Verenigd Koninkrijk en de drie Baltische Staten. De naam verwijst naar de Russische advocaat Sergej Magnitsky die in 2009 onder dubieuze omstandigheden in zijn cel in Rusland stierf.

Magnitsky was verdachte in een rechtszaak van de Russische staat tegen het investeringsfonds Hermitage waarvoor hij optrad. Door middel van deze wet werd aanvankelijk iedereen die betrokken was bij de dood van Magnitsky de toegang tot de Verenigde Staten ontzegd. Later kreeg de wet bredere strekking.

Eerst Europees

Minister Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) sprak zich vorige week in de Tweede Kamer uit tegen eenzijdige acties van Nederland. In lijn met de houding van zijn voorgangers zei hij alleen wetgeving samen met andere EU-landen te willen. Binnen de Europese Unie is al eerder gebleken dat er onvoldoende draagvlak is voor gezamenlijke wetgeving.

In de motie van het Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA), die zich al jaren hard maakt voor extra wetgeving, wordt de regering allereerst opgeroepen te onderzoeken of op Europees niveau alsnog wetgeving mogelijk is. Mocht blijken dat er geen draagvlak is dan moet de regering zelf Nederlandse wetgeving voorbereiden.

Volgens Omtzigt moet de Europese Unie vanuit haar mensenrechtenbeleid mensen die zich aan ernstige schendingen schuldig maken „rechtstreeks en gericht kunnen raken”. Zijn D66-collega Sjoerd Sjoerdsma, mede-indiener van de motie, heeft het over „een duidelijk signaal naar mensenrechtenschenders en corruptieplegers in het buitenland”.