Israël kan kritiek zonder grote gevolgen naast zich neerleggen

Bloedbad Palestijnen

Israël werd overladen met kritiek na het doden van Palestijnse betogers. Maar het ontbreekt de Palestijnen aan sterke bondgenoten.

Israëlische soldaten richten met hun wapens terwijl ze op de grens met de Gazastrook liggen. Foto Jack Guez/EPA

De internationale kritiek op Israël was niet mals, nadat het zijn militairen op Goede Vrijdag zeventien Palestijnen had laten doden tijdens een protestdemonstratie in de Gazastrook bij de grens met Israël. Maar het bleef bij woorden. De actiebereidheid van de internationale gemeenschap bleek vervolgens gering, waardoor de Palestijnen zich opnieuw in de steek gelaten voelden.

Lees ook: Opnieuw doden door geweld in Gaza-strook

De protesten tegen het Israëlische optreden waren talrijk. Van EU-buitenlandcoördinator Federica Mogherini tot en met de Turkse president Erdogan, die van „Israëlische terreur” sprak. Van Amnesty International en Human Rights Watch tot de Golfstaten. De secretaris-generaal van de VN, Antonio Guterres drong aan op een onafhankelijk onderzoek naar de toedracht, terwijl de paus in zijn traditionele Urbi et Orbi opriep om vrede in Gaza te sluiten.

Niet wakker

Maar premier Netanyahu zal er geen ogenblik van hebben wakker gelegen. In de VN-Veiligheidsraad, wist hij, kon hij rekenen op de steun van de Verenigde Staten. Al in een vroeg stadium spraken de Amerikanen een veto uit over een door Koeweit ingediende resolutie die aanstuurde op een onafhankelijk onderzoek naar de noodlottige schietpartij. Een motivatie gaf Washington niet maar het Amerikaanse besluit kwam nauwelijks als een verrassing. Trump is zeer pro-Israëlisch en besloot eind vorig jaar tot woede van de Palestijnen Jeruzalem te erkennen als hoofdstad van Israël. Een onverwacht cadeau voor Netanyahu en de zijnen.

De Israëlische minister van Defensie Avigdor Lieberman op zijn beurt liet weten dat Israël geen reden zag voor een onafhankelijk onderzoek in de geest van de suggestie van VN-chef Guterres. Israël zou zijn harde aanpak van de betogers in de Gazastrook, die in de aanloop naar de zeventigste verjaardag van Israël op 15 mei een reeks van protesten hebben gepland, niet aanpassen, zei Lieberman.

En de Arabische wereld, vanouds een steunpilaar van de Palestijnen? Die beperkte zich eveneens tot vrij plichtmatige protesten. De Arabische Liga, vaak het orgaan dat in crisissituaties in stelling wordt gebracht door de Arabische wereld, riep voor dinsdag een spoedzitting bijeen om de zaak te bespreken. Maar de ministers van de lidstaten namen niet de moeite zelf naar Kairo te vliegen en lieten de zaak over aan hun diplomatieke vertegenwoordigers. Hamas-leider Ismail Yania riep de Liga op om Israël aan te klagen bij het Internationaal Strafhof maar of dit gebeurt staat te bezien.

Lees ook de column van Carolien Roelants: Alle slachtoffers Palestijnen en alle munitie Israëlisch

Intussen bracht de machtige Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman, de feitelijke machthebber in Saoedi-Arabië die al een paar weken in de VS vertoeft, de Palestijnen indirect een nieuwe mokerslag toe. In een maandag gepubliceerd interview met het Amerikaanse maandblad The Atlantic merkte hij op: „Ik geloof dat de Palestijnen en de Israëliërs het recht op een eigen land hebben.” Daarmee kwam de kroonprins, wiens staat Israël nooit heeft willen erkennen, erg dicht bij een erkenning van het bestaansrecht van de joodse staat. Dat koning Salman, de vader van de kroonprins, voor alle zekerheid nog maar eens zijn steun voor een Palestijnse staat onderstreepte deed daaraan weinig af.

Saoedi-Arabië ziet Iran als zijn voornaamste tegenstander in het Midden-Oosten en zoekt daarom een zekere toenadering tot Israël, dat Iran eveneens als een bedreiging beschouwt. Saoedi-Arabië noch Iran loopt – om binnenlands politieke redenen - erg te koop met deze ontspanning maar de bewijzen ervoor nemen toe. Onlangs stond Saoedi-Arabië voor het eerst een Air-India vlucht toe over zijn grondgebied te vliegen naar Tel Aviv (El Al mag dit overigens nog niet). Tijdens zijn reis door de VS ontmoette MbS, zoals de Saoedische kroonprins kortweg wordt genoemd, ook uitvoerig met Amerikaanse rabbijnen.

Ook van andere sunnitische landen hoeven de Palestijnen weinig meer te verwachten. Het buurland Egypte houdt de grens met de Gazastrook net als voorheen hermetisch gesloten.

Lees ook het commentaar: Excessief geweld Israël is over de schreef en contraproductief
    • Floris van Straaten