Opinie

Waarom Klaas Knot best kans maakt als ECB-chef

Terwijl Berlijn en Parijs schaken over hervorming van de euro kan de DNB-chef voor beiden een compromisfiguur zijn, denkt .
DNB-chef Klaas Knot, vorig jaar tijdens de onderhandelingen over een nieuw kabinet. Foto Bart Maat/ANP

Voor Nederlanders is het misschien een verrassing dat Klaas Knot, topman van De Nederlandsche Bank, als kandidaat geldt om de Europese Centrale Bank (ECB) te leiden als opvolger van Mario Draghi, die volgend jaar vertrekt. Want waarom zou Duitsland – dat nog nooit een ECB-president heeft gehad – zijn zegen geven aan een Nederlandse ‘havik’ als ze zelf zo’n monetaire conservatief hebben in Bundesbank-president Jens Weidmann?

Wel, omdat bondskanselier Merkel misschien bereid is haar steun aan Weidemann – die in Parijs met diep wantrouwen wordt bekeken – in te ruilen voor concessies van de Franse president Macron in de onderhandelingen over een herziening van de eurozone die in maart tussen de twee leiders begonnen. Na de winst van de populistische potverteerders in Italië is Merkel nog minder bereid om mee te gaan met de Parijse plannen voor financiële risicodeling in Europa.

Franse concessies

Wat geldt voor Duitsland, geldt ook voor Frankrijk. Parijs zal misschien bereid zijn een andere havik dan Weidmann te accepteren in plaats van de eigen favoriet, het hoofd van de Franse centrale bank, François de Villeroy Galhau. Namelijk zodra blijkt dat Parijs met Villeroy in de onderhandelingen met Duitsland te veel concessies zou moeten doen. Een havik die Parijs misschien zal accepteren is Klaas Knot, die als flexibeler dan Weidmann wordt gezien; Knot stemde voor het opkoopprogramma om de euro te redden toen deze tijdens de crisis in zwaar weer verkeerde, terwijl de Bundesbank-president als enige lid van het ECB-bestuur tegen stemde. Dat zijn mensen niet vergeten!

Toch vermoed ik dat Knots kansen in eigen land niet hoog worden aangeslagen, omdat Nederland met Wim Duisenberg al eens een ECB-president heeft gehad, van 1998 tot 2003, en de Duitsers nog niet één.

Lees ook de column van economieredacteur Maarten Schinkel: Een tactisch gevecht rond geldschepping

Toen het eerste ECB-presidentschap niet naar een Duitser kon gaan omdat de nieuwe centrale bank in Frankfurt zou worden gevestigd, ging de post naar Duisenberg – die door de Duitsers vertrouwd werd als voorvechter van het Duitse belang bij een harde munt.

Zo zou ook Knot de nieuwe voorpost van Duitsland kunnen worden, omdat een presidentschap van Knot voor Berlijn misschien de enige manier is om een echte havik aan het hoofd van de ECB te hebben, terwijl wordt gewerkt aan een consensus tussen Parijs en Berlijn over de benodigde beleidshervormingen voor de eurozone.

Dat Merkel openlijk en enthousiast door premier Rutte wordt gesteund in haar pogingen Macron zover te krijgen dat hij zijn eisen tot meer risicodeling in Europa matigt, doet de kansen van Knot op Duitse steun voor zijn kandidatuur bepaald geen kwaad. Zulke dingen hangen allemaal samen.

Maar één ding is zeker. De EU kan niet doorgaan alsof er niets aan de hand is zonder het gevaar van een verwoestende versplintering te lopen. Dat is wat de populistische zegetocht in Italië, Brexit en de AfD-winst in Duitsland nu aan de wereld toeschreeuwen.

Met een labiele Amerikaanse president in het westen en de geslepen en agressieve, anti-EU-gezinde Poetin in het oosten, mogen de onderhandelingen tussen Merkel en Macron over de herziening van de eurozone niet mislukken, wie ook welke post in de EU mag krijgen. Er staat gewoon te veel op het spel.