Netanyahu zoekt politieke oplossing migrantendeal

De premier maakte maandag een akkoord bekend met de VN over de uitzetting van Afrikaanse migranten, maar oogstte daarmee veel kritiek van partijleden.

Een demonstratie in Tel Aviv tegen de deportatie van Afrikaanse migranten. Foto Corinna Kern/ Reuters

Israël ziet af van de voorgenomen deportatie van twintigduizend migranten naar Rwanda en Oeganda. In plaats daarvan wil premier Benjamin Netanyahu dat Westerse landen ruim 16.000 Afrikaanse migranten opnemen. Vanwege bezwaren van partijleden werd dat plan kort na de bekendmaking echter opgeschort, meldden internationale persbureaus maandagavond.

Volgens een nieuw akkoord met de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties zou een deel van de in totaal 37.000 migranten asiel krijgen in Westerse landen. De asielzoekers die niet worden uitgezet, kunnen dan in Israël blijven, schrijft de Israëlische krant Haaretz. Juist die toezegging zit veel leden van Netanyahu’s Likud-partij en de rechtse coalitiepartner Het Joodse Huis dwars.

In een toespraak lichtte Netanyahu de nieuwe overeenkomst met de VN toe:

“Dit is een unieke overeenkomst tussen de Commissaris van de Verenigde Naties en de staat Israël, die ervoor zorgt dat 16.250 mensen uit Israël worden gehaald en naar landen als Canada, Duitsland en Italië worden gebracht. De Hoge Commissaris heeft toegezegd dat de VN dit zal organiseren en zelfs bekostigen.”

Vanwege de kritiek die op Netanyahu’s presentatie volgde, is de premier van de VN-deal afgestapt, schrijven internationale persbureaus. In een verklaring op Facebook liet Netanyahu maandagavond weten dat de implementatie van de deal met de VN is uitgesteld: hij zal eerst spreken met collega-politici en de inwoners van Tel Aviv, waar nu veel migranten wonen.

Het kantoor van de Israëlische premier schreef in een verklaring dat de uitzetting naar Afrikaanse landen, waartoe eerder besloten was, niet doorgaat “vanwege juridische bezwaren en politieke problemen van derde landen”.

Ook onduidelijkheid over bestemming

In zijn toespraak legde Netanyahu uit dat het plan om de 16.250 asielzoekers te ‘verhuizen’ vijf jaar zal duren. Dat begint met de begeleiding van zesduizend mensen uit Israël in een tijdsbestek van achttien maanden. Een woordvoerder van de vluchtelingenorganisatie van de VN (UNHCR) in Tel Aviv heeft tegenover persbureau Reuters bevestigd dat een overeenkomst is gesloten met Israël, maar gaf daarbij niet aan in welke landen de migranten worden opgevangen.

Duitsland en Italië, die Netanyahu is zijn toespraak noemden, leken niet op de hoogte van een akkoord. Zo heeft het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken maandagavond laten weten dat er “geen overeenkomst is met Italië in het kader van het bilaterale pact tussen Israël en de UNHCR”.

Onmogelijk om asiel aan te vragen in Israël

In Israël leven ongeveer 39.000 migranten uit landen als Eritrea, Soedan en Zuid-Soedan. Het is tot dusver bijna onmogelijk om in Israël een verblijfsstatus te krijgen. Slechts tien van de meer dan 27.000 Eritrese asielzoekers werden de laatste jaren erkend als vluchteling, terwijl in Europa meer dan 90 procent van de asielaanvragen uit dit land werd gehonoreerd.

Lees ook: Hoe kan juist Israël asielzoekers uitzetten?

De Israëlische regering probeerde de afgelopen jaren met geldpremies de migranten over te halen terug te keren naar eigen land. In januari van dit jaar kondigde Netanyahu aan om serieus werk te maken van de deportaties. Dat stuitte op veel verzet van migranten en Israëliërs. In de afgelopen maanden vonden er meerdere protesten plaats tegen de plannen van Netayanhu.

    • Huib de Zeeuw
    • Lisa Dupuy