Recensie

Vrouwelijke agent infiltreert bij IS

De Israelische Natalie gaat in het kalifaat op zoek naar het brein achter de aanslagen in Amsterdam en Parijs.

Ingehaald worden door de actualiteit. Het overkomt thrillerschrijvers soms. In zijn voorwoord bij The Black Widow, dat in juli 2016 verscheen en nu als Het zwarte gif is vertaald, verontschuldigt de Amerikaanse bestseller-auteur Daniel Silva zich voor zijn vooruitziende blik.

Zijn zestiende boek rond de Israëlische kunstrestaurateur én meesterspion Gabriel Allon was al bijna af, toen de islamitische terreurorganisatie IS in Parijs en Brussel honderdzestig slachtoffers maakte met een reeks van aanslagen.

Het toeval wilde dat Silva zijn boek begonnen was met vergelijkbare aanslagen in Parijs en Amsterdam – op de Albert Cuypmarkt in de hoofdstad ontploft een Ford Transit vol explosieven. De daders van deze verzonnen aanslagen kwamen óók uit de Brusselse wijk Molenbeek.

Hij is niet trots op zijn voorspellende gaven, schrijft Silva.

Het zwarte gif is in veel opzichten een realistisch boek. Centraal staat Natalie, een vrouwelijke arts uit Jeruzalem. Vanwege haar talenkennis en koelbloedigheid rekruteert Gabriel Allon haar als geheim agent. Via een kliniek in de Parijse banlieu moet Natalie, vermomd als Palestijnse ‘zwarte weduwe’, naar het kalifaat afreizen, om daar te infiltreren bij Saladin, de IS-terrorist achter de Europese aanslagen. Allon doet er alles aan om te zorgen dat Natalie haar missie overleeft.

Silva (1960), oud-correspondent in het Midden-Oosten, is een geweldig verhalenverteller. Overtuigend beschrijft hij hoe eenzaam het leven van een spion is. Hoe de jihadbeweging in het Westen verloren zielen weet te ronselen voor de gewapende strijd. Hoe geheime diensten te werk gaan. Leer bijvoorbeeld hoe de geheime dienst van Jordanië een gevangene weet te martelen zonder fysiek geweld, alleen door ‘het donker en de stilte hun werk te laten doen’.

Het slot van Het zwarte gif speelt in de Verenigde Staten. Qassam el-Banna is een in Egypte geboren IT’er, wiens visioenen van een groots leven in Arlington, Virginia zijn vastgelopen in creditcardschulden en bezoekjes aan de shopping mall, waar hij zijn zoon langs etalages moet trekken met foto’s van ongesluierde, halfnaakte vrouwen. Surfend over het darknet laat de immigrant zich verleiden door een IS-recruiter. Niet veel later heeft Allah hem op het pad naar grootsheid gezet.

Bied Westerse moslimjongeren meer kansen – het is het enige tegengif tegen de jihadistische lokroep. Dat is de impliciete boodschap van deze verontrustende thriller.

    • Arjen Ribbens