Opinie

    • Marc Hijink

Sterven is voor losers

Het bedrijf Nectome wil vlak voor de dood het brein digitaliseren. De hang naar eeuwigheid past bij Silicon Valley, maar zwendel is hier evident, schrijft Marc Hijink.

Jouw brein op een usb-stick. Dat is de belofte van het bedrijfje Nectome. Onlangs berichtte technologische universiteit MIT over een mind-uploading service die al één miljoen dollar aan investeringen verzamelde. „We geloven dat het binnen een eeuw normaal is je brein te digitaliseren en die informatie te gebruiken om je geest opnieuw te creëren”, aldus Nectome. 

Het werkt zo: net voordat je laatste uur geslagen heeft, komt de firma Nectome langs om je hersenen in te vriezen op een manier dat alle zenuwen en synapsen bewaard blijven. In de bijsluiter staat wel dat je sterft als je je hersenen zo laat bewaren. Het is euthanasie met hoop op een goede afloop. 

Balsemen van je binnenkant

De wederopstanding zit in de lucht tijdens Pasen, feest der herrijzenis. De hang naar eeuwigheid past bij Silicon Valley, waar transhumanisten er alles aan doen om je voorbij je uiterste houdbaarheidsdatum te loodsen met een mix van wetenschap, science fiction en religie.

Calico, een zusterbedrijf van Google, probeert met kunstmatige intelligentie het verouderingsproces te stoppen. De firma Alcor verzamelde al 150 cryonauten, mensen die zich lieten invriezen in de hoop ooit weer tot leven te worden gewekt. Bij invriezen kan weefsel kapot gaan. Nectome voegt aldehyde toe, een goedje dat onder meer in parfums zit. Daardoor blijven de verbindingen schijnbaar wel intact.

Nectome slaagde erin de hersenen van een muis te bewaren en herhaalde het trucje met een varken en een konijn. In januari werden de hersenen van een oudere vrouw vereeuwigd.

De structuur van je hersenen, alle synapsen en neuronen, bevatten volgens de theorie al je herinneringen. Nectome spreekt van ‘een kaart van je bewustzijn’: „We balsemen niet je buitenkant, maar je binnenkant.” 

Steve Jobs noemde de dood de beste uitvinding van het leven

Bedrog

Groteske medische beloften zijn gedoemd te mislukken. Zo beloofde techbedrijf Theranos met slechts één druppeltje bloed al je ziektes op te sporen. De marktwaarde liep op tot 9 miljard dollar. Totdat bleek dat de techniek helemaal niet werkte. Oprichtster Elizabeth Holmes wordt nu aangeklaagd wegens fraude. 

Bij Nectome lijkt het bedrog evident. Er is geen bewijs dat je bewustzijn zich laat digitaliseren en met een druk op de powerknop gereactiveerd kan worden. En waar zou je terecht komen? In een aflevering van de Britse sciencefictionserie Black Mirror wordt het bewustzijn van een overleden vrouw geïnjecteerd in het hoofd van haar echtgenoot. Die wordt knettergek van haar, waarna de vrouw wordt overgeplaatst in een teddybeer.

De hersenen van Stephen Hawkings, de ‘flonkerende geest in een roerloos lichaam’ zoals Margriet van der Heijden zo prachtig omschreef in NRC, die had je willen bewaren. Mij lijkt het niets om als narrig spook op een usb-stick volgende generaties het leven zuur te maken. Steve Jobs noemde de dood de beste uitvinding van het leven. „Het zorgt voor vooruitgang, omdat het oude plaats maakt voor het nieuwe.” 

Maar een definitief einde, dat valt ons toch wat rauw op het dak. Daarom rekent de een op 72 maagden, de ander op Petrus aan de hemelpoort. En in Silicon Valley, daar geloven ze in een koude herstart.

[Update: per 2 april heeft MIT zich gedistantieerd van Nectome].

is techredacteur.
    • Marc Hijink