Het is te makkelijk om de selfie weg te zetten als narcisme

Fotograaf Willem Popelier over het thema van de NRC Fotowedstrijd van april: de selfie.

Willem Popelier

Vandaag de dag kent iedereen het begrip, alsof je het over een broodje hebt, of lucht. Toch was het pas in 2013 – in Nederland, België én Engeland – ‘woord van het jaar’: selfie. De betekenis: ‘een gefotografeerd zelfportret, meestal gemaakt met een smartphone of webcam en doorgaans bedoeld voor plaatsing op sociale media’. „Het is een nieuw soort communiceren. In plaats van dat je hallo zegt, stuur je tegenwoordig een fotootje van jezelf”, zegt kunstenaar-fotograaf Willem Popelier.

Al in 2008 was Popelier gefascineerd door dit fenomeen en startte een onderzoek. Het leidde tot zijn boek ‘The Do-It-Yourselfie Guide’, dat in 2015 verscheen en waarvoor hij tienduizenden selfies en duizenden tips en artikelen analyseerde. Hij maakte een lijst van 66 selfie-regels – én 66 selfies, waarbij hij beroemde exemplaren kopieerde, maar dan met hemzelf in de hoofdrol in plaats van de werkelijke maker. (Ja, ook de billenselfie van Kim Kardashian!) Het intrigeerde hem: „Wanneer vinden we een selfie nou goed gelukt? Wanneer zeggen we: dit kan echt niet? Wat is de ongeschreven moraal?”

Narcisme

De selfie – veel fotografen doen er wat neerbuigend over. Niet terecht, volgens Popelier. „Er zijn genoeg amateurfotografen die hele mooie selfies kunnen maken. Aan de andere kant zijn er genoeg professionele fotografen die juist hele slechte selfies maken. Waarom zou je er badinerend over doen? Het is toch juist mooi dat er zoveel mensen mee bezig zijn?” Het is volgens hem ook beslist te makkelijk om het allemaal weg te zetten als narcisme. „Vooral bij pubers is het meer: hoe kom ik over als ik dit doe of als ik zo kijk? Een soort zelfonderzoek, een spel. En soms is het ook gewoon een herinnering aan een leuk moment.”

Willem Popelier

Basisregels

In principe is het niet heel ingewikkeld om een goede selfie te maken. Zelfs een aap kan het, zagen we al in 2011. Er zijn wel een aantal basisregels waarmee je rekening moet houden. „Zorg voor een redelijk goede camera, zodat het niet al te ‘pixelerig’ wordt. En zoek een plek met veel licht. Niet te fel zonlicht, dan krijg je wallen en lelijke schaduwen. En ook geen lamp, want dan word je geel. Gewoon, mooi, rustig daglicht. Dan krijg je mooie, zachte tinten.”

De achtergrond is ook belangrijk. „Vaak wordt daar te laat rekening mee gehouden. Dan sta je er zelf goed op, maar komt er net een lantaarnpaal uit je oor of een molenwiek uit je hoofd. Kies een rustige achtergrond. Dat werkt heel goed.” Sta je bij de Eiffeltoren of het Colosseum en wil je die er juist wel op? Simpel: „Ga dan wat opzij en geef de achtergrond de ruimte.”

Brokken

Tot slot: kijk wel uit met een camera voor je hoofd; je zou niet de eerste zijn die brokken maakt. Sterker nog, er zijn doden bij gevallen. Mensen die te dicht in de buurt van wilde dieren kwamen, bijvoorbeeld. En in China viel een stuntman van 62 hoog naar beneden toen hij zijn actie wilde vastleggen. Maar Popelier kan zich daar niet zo druk om maken. „Volgens mij hebben die ongevallen meer met het intellect van die mensen te maken dan met het maken van een selfie.” Zijn advies: „Kijk gewoon uit waar je loopt en houd je ogen goed open.” Dat staat sowieso ook beter op de selfie.

‘The Do-It-Yourselfie Guide’ is uitgegeven door BIS Publishers en kost € 9,95. Beelden uit ‘The Do-It-Yourselfie Guide’ en ander werk van Willem Popelier zijn tot 17 juni te zien op de expositie ‘Overdaad’ in de Kunstlinie Almere Flevoland (KAF) in Almere.

U kunt uw foto’s met het thema ‘Selfie’ inzenden tot vrijdag 27 april 17.00 uur via nrc.nl/fotowedstrijd.

    • Jos Jägers