Opinie

    • Arjen Fortuin

Gekruisigd in de herrijzende Bijlmer

Zap De achtste editie van The Passion bleek een zeer Bijlmerse passie. De reis van Jezus en zijn discipelen door Amsterdam voltrok zich met een snelheid die waarlijk een wonder mocht heten.

Tommie Christiaan als de verrezen Jezus op de Arena in The Passion (EO / KRO-NCRV).

Tot donderdag was ik een passiemaagd. Ik bedoel: ik had het boek gelezen, ik had Life of Brian gezien en ik heb ooit een nacht in Sevilla van de ene na de andere processie gezworven, maar het zien van the real thing was er niet van gekomen. Intussen steken de kijkcijfers de resultaten van Wie is de Mol? naar de doornenkroon – en dat voor een programma waarbij we al bijna 2000 jaar weten wie de Mol was.

The Passion, dit jaar in de Bijlmer, is zo groot dat de voorbereidingen al dagen wereldnieuws waren op de Amsterdamse stadszender AT5, alwaar een producent tot de ongelukkigste metafoor van 2018 kwam: „We proberen met zijn allen toch een soort Boeing 747 naast de Arena te laten landen, zeg maar.” Zat heel Nederland aan de televisie gekluisterd? Nee, Maarten van Rossem verzette zich. Hij liet donderdagmiddag weten dat hij een programma waarin Jezus ‘liedjes zingt’ liever overslaat. Zou God eigenlijk naar De Slimste Mens kijken?

The Passion bleek een zeer Bijlmerse passie. Verteller Noraly Beyer, die al 33 jaar in de wijk woont, vroeg nadrukkelijk aandacht voor de buurt die zich ontworstelt aan een slechte reputatie en voor de Bijlmerramp van 25 jaar geleden. De tocht van het witte EO-KRO-NCRV-kruis begon op de rampplek. Die werd zo behalve een religieuze processie, óók een herdenking van die ramp – een ontroerend bijeffect.

Lees ook: The Passion in de Bijlmer: “De geest heeft geen kleur”

Intussen hadden Jezus en zijn discipelen een lange weg te gaan; zij bevonden zich bij aanvang nog bovenop de Amsterdam Tower in Noord, waarna het gezelschap per pont en per bus Zuidoostwaarts trok. Hun reis voltrok zich met een snelheid die waarlijk een wonder mocht heten.

Zeker als je in acht neemt dat er onderweg ook gezongen moest worden en dat Jezus bij wijze van avondmaal vijf platen roti en twee bakkeljauw moest halen. (Vijf porties voor dertien man, dat zou een Surinaamse gastvrouw niet overkomen.)

De muziek werkte het best als de personages worstelden. Zoals Judas (Jeangu Macrooy) die na het verraad Jezus (Tommie Christiaan) toezong met regels van André Hazes: „Ik leef m’n leven, zoals ik dat wil/ Ik bemoei me toch ook niet met een ander/ […] Laat me gaan voordat ik nu toch verander.”

Jezus’ sterkste tekst, op het moment dat zijn naderende offer hem tot wanhoop drijft, kwam van Wudstik: „Maar de wereld is te klein, ik val zo van de rand, van de kant af, ik val.” Brainpower was een fijn verwarde Petrus, de vriend die geen idee heeft van wat er allemaal gebeurt. Glennis Grace (Maria) zong in de avondkou een reeks rouwliederen die overtuigden, maar naast de vertelling bleven hangen.

Midden in het verhaal stond Arjan Ederveen, die zijn rol als Pontius Pilatus vertolkte met de dictie van Sybrand Buma („Een goede bestuurder is een vriend van het volk”). Gedecideerd waste hij zijn handen in onschuld. Maar kruisigen deed hij niet. De marteldood van de Messias werd discreet buiten beeld gehouden, tot de herrezen Verlosser verscheen op de bovenste ring van de Johan Cruijff Arena.

Noraly Beyer legde nog eenmaal uit dat het draaide om het zien van de ander, waarna de kijker ruw uit zijn vervoering werd gerukt doordat er naast het hoofd van de Verrezene een aankondiging verscheen van het programma Dokters vs. Internet. Alsof we niet net getuige waren geweest van een derde mogelijkheid.

Ik zou hier nog kunnen schrijven dat er op de digitale zender NPO1 Extra het napraatprogramma Passion Talk werd uitgezonden met dolenthousiaste gasten, maar daar zie ik van af. Er is een grens aan wat een mens kan geloven.

    • Arjen Fortuin