Nu zijn de onschuldigen aan de beurt

Criminaliteit De onschuldige broer van een kroongetuige is vermoord. Waar eindigt dit? „Dan wordt het hier de Gazastrook.”

Politie op de plek van de moord op de broer van kroongetuige Nabil B., in Amsterdam-Noord, donderdagochtend. Foto Michel van Bergen/ANP

Reduan was directeur van zijn eigen bedrijf aan de Melissaweg in Amsterdam-Noord. Een bedrijf in belettering met tien mensen in dienst. Donderdagochtend had hij een gesprek met een sollicitant, zo meldde een getuige aan de Amsterdamse televisiezender AT5. Toen die man binnenkwam, veranderde alles. Hij bleek een huurmoordenaar die de 41-jarige Reduan, vader van jonge kinderen, van dichtbij doodschoot.

Reduan is de broer van Nabil B., kroongetuige van de alles verzengende ‘mocro-oorlog’ in het drugsmilieu. Vorige week vrijdag presenteerde het Openbaar Ministerie Nabil B. als de man die tientallen belastende verklaringen heeft afgelegd over liquidaties in de onderwereld. Nabil heeft naar eigen zeggen de vluchtauto geregeld die begin 2017 is gebruikt bij een liquidatie in Utrecht.

Daarbij is de verkeerde persoon vermoord. Nabil B. is, volgens zijn advocaten uit wroeging en angst, gaan praten met justitie en politie. Hij wordt vervolgd voor zijn eigen rol bij die moord en komt daarna in een speciaal beschermingsprogramma terecht. Daarover zijn nog geen details bekend. Dat geldt ook voor eventuele beveiliging voor zijn familie.

Voor Reduan komt dat te laat. Dat is navrant omdat hij volgens goed ingevoerde bronnen op geen enkele manier te maken heeft met de criminele activiteiten van zijn broer. Het is moeilijk om de moord op Reduan los zien van de beslissing van Nabil B. om te gaan getuigen.

Onschuldige vermoord

Op basis van Nabils verklaringen worden twee kopstukken uit de Utrechtse onderwereld verdacht van betrokkenheid bij twee liquidaties en een poging daartoe. Ridouan T. en Saïd R. staan sinds maandag op de Nationale Opsporingslijst. Ze ontkennen via hun raadslieden dat zij betrokken zijn bij de liquidaties. Wie de opdracht heeft gegeven voor de liquidatie van Reduan is onbekend. Dat er in het criminele milieu wordt gewezen naar de twee mannen die op basis van de verklaringen van de kroongetuige worden gezocht, is bewijs uit het ongerijmde.
Vast staat wel dat opnieuw een onschuldige burger is vermoord, maar deze keer niet per vergissing. Dit is bewust. Waarschijnlijk om de kroongetuige de mond te snoeren. En ook als boodschap aan iedereen die overweegt te praten over het geweld dat de Nederlandse onderwereld overspoelt: als we jou niet kunnen pakken, pakken we je dierbaren.

„Dit zijn Mexicaanse toestanden”, zegt een advocaat die veel zware criminelen heeft bijgestaan. „Dit overtreft alles.” Een ervaren magistraat die ook alles al heeft meegemaakt: „Uitzonderlijk heftig.” En een berucht crimineel kopstuk zegt: „Alle grenzen zijn verdwenen.”
Hij brengt daarmee onder woorden wat er in het criminele milieu in Amsterdam en Utrecht leeft: waar eindigt dit? Meerdere bronnen met wie NRC contact heeft, stellen dat het conflict binnen de mocromaffia, die om cocaïnehandel draait, volledig uit de hand is gelopen. Wat als andere criminelen nu beslissen om ook via familieleden van rivalen wraak te nemen? „Dan wordt het hier de Gazastrook”, stelt een crimineel uit de onderwereld in Utrecht.

Onder advocaten klinkt ook kritiek op het Openbaar Ministerie. Kan justitie een deal sluiten met een kroongetuige als ze zijn familie niet kan beschermen? „Je kunt toch niet verwachten dat onschuldige mensen zo maar hun leven opgeven omdat een crimineel familielid een deal sluit”, zegt advocaat Nico Meijering. „Daarmee handelt de overheid onverantwoord ten opzichte van de getuige en zijn familie.” Het Openbaar Ministerie verantwoordde de deal met Nabil B. vorige week nog met de stelling dat het oplossen van een lange reeks liquidaties een deal met een kroongetuige rechtvaardigt.

Het geweld is enkele jaren geleden geëscaleerd. Er is eind 2014 een vrouw voor de ogen van haar kinderen vermoord vanwege het werk van haar man. In 2016 werd het onthoofde en verkoolde lichaam van de Amsterdamse crimineel Nabiel Amzieb teruggevonden in een uitgebrande auto die was gestolen van de politie. Zijn hoofd werd een dag later voor een waterpijpcafé gelegd.
Het zijn daden met een boodschap aan concurrenten in de onderwereld, de politie en het grote publiek: kom niet aan ons, wij zijn onaantastbaar.

Ordinaire machtsstrijd

Het geweld in de onderwereld moet worden geplaatst in de context van de internationaal georganiseerde cocaïnehandel, waarin veel geld omgaat en de belangen groot zijn. Dat is ontaard in een ordinaire machtsstrijd waarin de oude mores uit de onderwereld definitief zijn losgelaten, zo valt te horen in het criminele milieu. „Familie die niks met de criminaliteit heeft te maken, liet je met rust.” Nu die regels voor sommigen niet meer gelden, weet niemand waar het ophoudt.