Opinie

    • Joyce Roodnat

Showvlees en andere vergissingen

Joyce Roodnat Joyce Roodnat wordt kribbig als dansers gereduceerd worden tot showvlees, en als mensen kritiek op kunst hebben terwijl ze het kunstwerk niet eens (willen) kennen.

Diane Kruger als Katja, die in ‘Aus dem Nichts’ voor het onherstelbare verdriet komt te staan dat haar man en kind met een spijkerbom om het leven zijn gebracht.

Het is een ondankbare rol, maar laat ik maar de spelbreker zijn. Wende Snijders is een geweldige zangeres en een spectaculaire performer. Ook is ze zo ongeveer heilig verklaard (haar voornaam volstaat inmiddels, zoals dat gaat met heiligen, van Franciscus tot Madonna). En dus juicht het publiek zich vanavond schor. Maar hoezo? Want dit is niet haar optreden, ze staat in het vierluik Dutch Doubles van Het Nationale Ballet, met combinaties van dansmakers met musici. Snijders is uitgekozen door choreografe Annabelle Lopez Ochoa. Maar die zette niet haar dans tegenover Wendes muziek, of erin, of wat dan ook, ze reduceerde een bataljon dansers tot showvlees. Toedeloe, Nationale Ballet.

Net zo kribbig word ik van het interview met Kerim Simsek in deze krant. Zijn vader is in september 2000 vermoord door een trio extreem-rechtse Duitsers dat, onder de zwalpende benaming Nationalsozialistische Untergrund, een hele reeks racistische aanslagen pleegde. Mooi artikel. Met een passage over de film Aus dem Nichts. Die is dezer dagen in de bioscoop te zien, maar Kerim Simsek gaat niet, zegt hij. Hij heeft er wel een mening over: „Als je een film over de NSU maakt, doe het dan goed. Hier wordt het slachtoffer toch weer opgevoerd als drugsdealer – en dat waren mijn vader en de andere slachtoffers juist niet.”

Ik heb die film wél gezien en ik moet weer de spelbreker zijn. Simsek zit ernaast. Aus dem Nichts is van de cineast Fatih Akin. Onverdacht als het gaat om een genuanceerde visie op Turks-Duitse onderwerpen, hij maakte bijvoorbeeld het meesterwerk Gegen die Wand (2004). Inderdaad, het slachtoffer in Aus dem Nichts was drugsdealer. Maar dat is hij allang niet meer, hij heeft zich gerehabliteerd – wat de politie niet inziet, die heeft liever een drugsmoord. Waarmee Akin beantwoordt aan Simseks ergernis, maar dat weet hij niet, want hij gaat niet kijken. Hij weet dus ook niet dat het uitgangspunt van Aus dem Nichts niet de moord op zijn vader is, maar een latere NSU-aanslag met een spijkerbom achterop een geparkeerde fiets.

Het gebeurt vaker: betrokkenen die niks willen weten van een film of roman, om er vervolgens in fiere onwetendheid mee af te rekenen. Waarom doen mensen dat? Misschien valt het hen zwaar dat een kunstenaar aan de haal gaat met iets wat hun leven heeft geschokt. Maar dat is wat kunstenaars doen – en doen ze dat goed, dan komen we allemaal verder.

In Aus dem Nichts is de Duitse echtgenote van het slachtoffer de hoofdpersoon. Het extreem-rechtse daderstel gaat vrijuit, zij flipt. Aha, denkt de filmkijker, dit wordt een wraakfilm. Maar zo is het niet. Zij gaat hun radicale racisme te lijf met haar onherstelbare rouw.

Meer zeg ik niet. Ga zelf maar kijken.

    • Joyce Roodnat