Russen eisen antwoorden na brand

Ramp Kemerovo

Rusland protesteert tegen de onverschilligheid van politici en bestuurders na de verwoestende brand in de stad Kemerovo.

Op het Poesjkinplein in het centrum van Moskou wordt een herdenking gehouden voor de slachtoffers van de brand in het winkelcentrum in Kemerovo, waarbij zeker 64 mensen om het leven zijn gekomen. Foto Maxim Shipenkov / EPA

De verwoestende brand in een winkelcentrum in Kemerovo is voor veel Russen symbool geworden voor de stand van het land.

Dinsdagavond waren er in verschillende grote steden in Rusland herdenkingen. In Moskou waren er twéé bijeenkomsten: een officiële en een spontane herdenking op het Poesjkin-plein, waar de oppositie graag betoogt. Om acht uur ‘s avonds hadden zich enkele duizenden Moskovieten verzameld rond het standbeeld van Ruslands grootste dichter. Sommigen sandeerden leuzen: ‘Rusland zonder Poetin’, of gewoon ‘Waarheid!’.

De ramp in Kemerovo heeft Rusland diep geraakt. Met 64 dodelijke slachtoffers is de brand in winkelcentrum ‘Winterkers’ een van de grootste van de afgelopen honderd jaar. Voor veel Russen staat de brand bovendien symbool voor de incompetentie van ‘s lands bestuurders en de geslotenheid van de zittende macht.

Volgens de officiële gegevens die de Russische rampenbestrijding woensdag vrij gaf is het dodental definitief en wordt er niemand meer vermist. De afgelopen dagen gingen echter de wildste geruchten rond. Een initiatiefgroep van nabestaanden meldde dinsdag, op basis van meldingen van burgers, 85 vermisten. Op sociale media circuleerden berichten over honderden slachtoffers. Op Youtube verscheen een geluidsopname van een man die belt met een mortuarium in Kemerovo met de vraag „of er nog plek” is: „er zijn al meer dan 300 doden”. Een grap, zo zei de beller, de Oekraïense provocateur Nikita Koevikov.

Geruchten

Het vertrouwen in de overheid in Rusland is laag, en geruchten gaan al snel een eigen leven leiden. Op dinsdag gingen in Kemerovo duizenden de straat op. De betogers wilden meer informatie over het aantal slachtoffers, en eisten het aftreden van het lokale bestuur.

Dat bestuur schoot meteen in de kramp. Sergej Tsivilev, vice-gouverneur van de regio, zeeg tijdens de demonstratie demonstratief op de knieën om vergiffenis te vragen – een gebaar dat niet bij iedereen goed viel. Kort daarvoor had dezelfde Tsivilev namelijk een nabestaande – die zijn vrouw en drie kinderen verloor – gevraagd of hij soms „pr wilde bedrijven met het leed.”

Lees ook: 41 kinderen omgekomen bij brand Russisch winkelcentrum

Zijn collega Vladimir Tsjernov liet weten dat de demonstratie was bedoeld om „het bestuur in diskrediet te brengen: „de mensen hadden geen idee wat ze daar aan het doen waren.”

Politicologen

Dergelijke reacties waren er ook op het hoogste niveau. Tijdens een besloten bijeenkomst met politicologen suggereerde Sergej Kiriënko, plaatsvervangend hoofd van het presidentiële apparaat, dat de ramp door sommigen wordt misbruikt. „We moeten begrijpen dat men zelfs dit soort tragedies gebruikt voor provocaties”, zo zei Kiriënko volgens het transcript van de bijeenkomst, dat is ingezien door nieuwssite RBK.

Ook president Poetin reageerde in deze lijn, terwijl hij ook met nabestaanden sprak. „We zien helaas dat er via sociale media nepnieuws wordt verspreid, ook vanuit het buitenland”, zei de president tijdens een bijeenkomst met Aleksandr Bastrykin, het hoofd van het onderzoekscomité van het OM: „het doel is om paniek en wantrouwen te zaaien, en om mensen tegen elkaar op te zetten. Dat mogen we natuurlijk absoluut niet toestaan.”

Maar Poetin begreep heel goed dat hij daar zelf een grote rol in heeft. Tijdens de ramp met de kernonderzeeër Koersk in 2000 weigerde hij aanvankelijk zijn vakantie te onderbreken. Zo’n fout maakt Poetin nu niet meer: afgelopen dinsdag al was hij in Kemerovo.

    • Steven Derix