PvdA sluit ‘brede coalitie’ met Leefbaar Rotterdam uit

PvdA-leider Barbara Kathmann vindt dat Leefbaar Rotterdam te rechts is geworden om samen een stadsbestuur mee te vormen, zegt ze. D66 vindt dat Leefbaar zich isoleert.

Lijsttrekker van de PvdA in Rotterdam Barbara Kathmann in gesprek met burgemeester Ahmed Aboutaleb na de bekendmaking van de definitieve uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen en het referendum over de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Foto Bas Czerwinski / ANP

De ‘brede coalitie’ van links en rechts die Leefbaar Rotterdam als grootste partij wil, is voor de lokale PvdA uitgesloten. „Ik zie mezelf daar niet tussen zitten”, zegt de Rotterdamse PvdA-leider Barbara Kathmann in een interview over de verkiezingen in NRC.

Het recente voorstel van Leefbaar-leider Joost Eerdmans voor een coalitie met VVD, D66, GroenLinks en PvdA (vier partijen met ieder 5 zetels) kwam voor Kathmann als een „complete verrassing”, zegt ze. „Hoe ziet Leefbaar zichzelf in het midden? Nee, daarvoor is Leefbaar echt te veel banen naar rechts geschoven. Niet alleen de afgelopen vier jaar, maar ook met het omarmen van het partijprogramma van de PVV, door samen te werken met Thierry Baudet, die de rassenleer uit de kast heeft getrokken”, aldus de PvdA-leider.

Thierry Baudet

Eerdmans sprak zich vorige week uit voor de brede coalitie die inclusief Leefbaar (11 zetels) in totaal 31 van de 45 zetels in Rotterdam zou hebben. Volgens Eerdmans doet zo’n coalitie recht aan de verkiezingsuitslag; daarbij is het besturen met een minimale meerderheid hem de afgelopen vier jaar slecht bevallen.

Twee verkenners, Jos van der Vegt en Derk Loorbach, zijn deze week begonnen met gesprekken met partijen om kansrijke coalities in kaart te gaan brengen.

Lees ook het volledige interview met de Rotterdamse PvdA-leider Barbara Kathmann: ‘De Rotterdamse emancipatiemotor hapert’

Leefbaar Rotterdam heeft het programma van de PVV [een A4’tje] niet omarmd, mailt Eerdmans in een reactie. Wel ziet hij op het gebied van veiligheid overeenkomsten met de PVV. „Ga eerst eens praten met elkaar en constateer dan pas of je met iemand wel of niet kunt samenwerken”, aldus Eerdmans. „Stop met anderen aan de voorkant uit te sluiten. Daar is de uitslag te ingewikkeld voor en de belangen voor stad te zwaar.”

‘Leefbaar isoleert zich’

Naast de PvdA heeft D66 ook Leefbaar uitgesloten wegens de samenwerking met Forum voor Democratie van Baudet. „En daar blijven we voorlopig bij”, zegt de Rotterdamse D66-leider Said Kasmi. „Ik zie dat Leefbaar zich isoleert en dat is jammer.” Hij hoopt dat Leefbaar afstand neemt van Forum voor Democratie. „Ze hebben het niet nodig. De angst dat de PVV in Rotterdam groot zou worden is totaal niet terecht gebleken.” De PVV behaalde uiteindelijk 1 zetel in Rotterdam.

De frictie tussen Leefbaar en D66 is een obstakel voor de vorming van een nieuw stadsbestuur, ook voor een coalitie ‘over rechts’ van Leefbaar, D66, VVD en CDA (samen 23 zetels) plus eventuele andere partijen. De afgelopen vier jaar werkten Leefbaar en D66 wel samen in een college, samen met het CDA.

Onoverbrugbare verschillen

Voor GroenLinks is samenwerking met Leefbaar ook onwaarschijnlijk, zegt Judith Bokhove: „We hebben [na de verkiezingen] in 2014 ook om de tafel gezeten en geconcludeerd dat er onoverbrugbare verschillen waren. De toon van Leefbaar is in de afgelopen vier jaar niet milder geworden, en tijdens de verkiezingscampagne alleen maar rabiater.”

Bokhove van GroenLinks voelt meer voor een coalitie „vanuit het midden”, zonder Leefbaar. GroenLinks, PvdA, D66 en VVD zijn ieder even groot, hebben samen twintig zetels en zouden met verschillende andere partijen ook tot een meerderheid in de raad kunnen komen.

‘Niet breed en stabiel’

Maar die coalitie heeft niet de voorkeur van de Rotterdamse VVD-leider Vincent Karremans: „Het is niet breed en niet stabiel”, zegt hij. Karremans vindt dat partijen hun verschillen opzij moeten zetten. „De campagne is voorbij, we moeten nu gaan samenwerken”, zegt hij.