Barbara Kathmann, PvdA-leider in Rotterdam.

Foto Bart Maat/ANP

‘De Rotterdamse emancipatiemotor hapert’

Barbara Kathmann PvdA-leider Rotterdam De PvdA heeft fors verloren in Rotterdam, maar toch is de toekomst in de stad aan de sociaal-democraten. Dat voorziet de lokale PvdA-leider.

Na de historische nederlaag van de Partij van de Arbeid in de landelijke verkiezingen waren de ogen gericht op de lokale PvdA-afdelingen. Hoe zouden die het doen in de gemeenteraadsverkiezingen? In veel plaatsen halveerden de lokale fracties van de PvdA – of erger. In Rotterdam viel de schade relatief mee: van de acht bleven er vijf over. Maar in een stad waar de PvdA in de vorige eeuw veruit de grootste partij was, is het huidige zetelaantal een nieuw dieptepunt. Lijsttrekker Barbara Kathmann kijkt liever niet terug maar vooruit; de sociaal-democratie is volgens haar nog altijd relevant, vooral in de Maasstad.

Bekijk de verkiezingsuitslagen van vorige week in heel Nederland

Leefbaar Rotterdam, de grootste partij, houdt de deur op een kier. Ziet u zichzelf zitten in een brede middencoalitie met Leefbaar zoals Eerdmans dat voorstelde?

„Voor mij was het een complete verrassing om dat voorstel uit zijn mond te horen. Hoe ziet Leefbaar zichzelf in het midden? Nee, ik zie mezelf daar niet tussen zitten, daarvoor is Leefbaar echt te veel banen naar rechts geschoven. Niet alleen de afgelopen vier jaar, maar ook met het omarmen van het partijprogramma van de PVV, door samen te werken met Thierry Baudet, die de rassenleer uit de kast heeft getrokken.”

Leefbaar is echt te veel banen naar rechts geschoven

Barbara Kathmann

In een dergelijke coalitie zou je Leefbaar Rotterdam in toom kunnen houden.

„Wat je in Nederland ziet is dat we racisme en discriminatie aan het normaliseren zijn. En op die onderwerpen wil ik niet op de rem trappen, ik wil het gewoon stoppen. Een beetje discriminatie is ook discriminatie. Als je het van heel erg naar een beetje kan remmen lijkt me dat niet passend voor onze sociaal-democratische idealen.”

Lees ook: PvdA sluit ‘brede coalitie’ met Leefbaar Rotterdam uit

U heeft een campagne gevoerd op klassiek sociaal-democratische thema’s (zorg, wonen, werk, sociale zekerheid). Dat heeft zich in een arme stad als Rotterdam niet vertaald in zetels. Waar wijt u dat aan?

„Aan een versnipperd politiek landschap met zoveel partijen die hier meededen, en vooral een grote versplintering op links. En we moesten na de klap die de partij vorig jaar landelijk moest incasseren het vertrouwen terugwinnen. Het landelijke imago had zijn weerslag op de lokale afdeling.”

Het Linkse Verbond (PvdA, SP, GroenLinks en Nida) moest een samenwerking zijn op vooral sociaal-economische basis. Door een oude tweet van Nida viel het verbond uit elkaar. Heeft u spijt dat u daar bent uitgestapt?

„Allereerst: de tweet was verwerpelijk en wij vonden het niet passen bij onze idealen. In het gesprek met de betrokken partijen hebben we dat duidelijk gemaakt. Die tweet was geheel op rekening van Nida. In de veronderstelling dat we weer verder konden met het verbond deelde ik dat op sociale media. Vervolgens moesten wij van de PvdA samen met de SP constateren dat er klaarblijkelijk geen verbond meer was. Dus voor de duidelijkheid: we zijn er zelf niet uitgestapt, daarvoor moet je allereerst bij GroenLinks en Nida wezen. Ik vind het in ieder geval jammer dat het niet is gelukt.”

Als links blok hadden we het initiatief kunnen nemen

Barbara Kathmann

Had het denkt u wat uitgemaakt voor de uitslag?

„Nee, ik denk het niet. Ik denk alleen wel dat het heel wat had uitgemaakt in de verkenningsfase, want dan hadden we als links blok het initiatief kunnen nemen. Het linkse geluid had je sterker kunnen laten horen als we bij elkaar waren gebleven.”

Voorheen wist de PvdA verschillende groepen aan zich te binden. Maar nu stemmen Rotterdammers met een migrantenachtergrond Denk of Nida, ouderen hebben 50Plus en progressievelingen kiezen vooral GroenLinks en D66. Waar moet u de stemmen straks vandaan halen?

„Je ziet wereldwijd, en dus ook in Nederland en in Rotterdam in het bijzonder, een samenleving die verhardt en polariseert en ook een politiek die verhardt en polariseert. Dan is het ook logisch dat mensen veiligheid en geborgenheid zoeken. Alleen denken ze dat niet meer te kunnen vinden bij de PvdA, vanwege de compromissen uit het verleden. En natuurlijk waren die in een crisiskabinet als het vorige nodig, daar hebben we het economische herstel aan te danken. Maar waar de PvdA op sommige dossiers meer richting het neoliberalisme is bewogen zijn we erop afgestraft. Ook hier geldt: een beetje neoliberalisme is ook neoliberalisme.

„In Rotterdam proberen we nu daarom de sociaal-democratische idealen weer te laten doorklinken in onze partij, want ik denk dat we uiteindelijk allemaal beter af zijn als we ons allemaal zeker voelen. En dat is de kern van de sociaal-democratische waarden: dat mensen kunnen rekenen op een betaalbaar en fatsoenlijk huis, goede zorg, een eerlijke sollicitatie, basiszekerheid.

Alle kloven worden groter, tussen Noord en Zuid, arm en rijk

Barbara Kathmann

„We hebben ontzettend veel jonge aanwas, vooral Rotterdamse jongeren die voor het eerst mochten stemmen. Een deel daarvan heeft zich enthousiast vrijwillig ingezet voor onze campagne. De boodschap spreekt jongeren nog altijd aan.”

Is er nog een toekomst voor de sociaal-democratie in Rotterdam?

„Ja, en daarvoor staat te veel op het spel; de sociale cohesie van de stad. Alle kloven worden groter, tussen Noord en Zuid, arm en rijk en ook tussen verschillende bevolkingsgroepen.

„We staan voor een energietransitie, de verduurzaming van de haven waar veel banen mee gemoeid zijn, de verduurzaming van onze gehele woningvoorraad, maar ook voor de woningnood en het gigantische armoedeprobleem. Een brede sociale agenda is nodig, want anders zal vooral de onderkant van de samenleving de rekening voelen.

„De Rotterdamse emancipatiemotor hapert. Er zijn weliswaar minder armen, maar de bestaande armen zijn nog armer geworden. Waar vroeger onder de sociaal-democratie dubbeltjes nog kwartjes konden worden, zien we nu dat veel dubbeltjes naar stuivers aan het leven zijn.

„In die maatschappij is de sociaal-democratie keihard nodig. Zoals wijlen burgemeester Eberhard van der Laan zei: er is niets mis met de sociaal-democratie, er gaat gewoon af en toe wat mis met de PvdA.

„Na de landelijke verkiezingsnederlaag vorig jaar zijn we tot de conclusie gekomen dat we duidelijk moeten maken waar we voor staan: de sociaal-democratie. Dat kost tijd, maar dat is onze koers nu. Als je als politieke partij zo’n ongelooflijk aandeel hebt gehad in de wederopbouw van deze stad, dan is de wederopbouw van de PvdA een makkie.”

    • Lotfi el Hamidi