Recensie

Geweld altijd op de loer in imponerend ‘Hostiles’

Western Veel westerns idealiseren het verleden van Amerika. Recentelijk is er de tendens om de native Americans te romantiseren. ‘Hostiles’ doet geen van beide, maar toont hoe geweld vreet aan zowel daders als slachtoffers.

Wes Studi en Christian Bale als Cheyenne-opperhoofd Yellow Hawk en kapitein Joe Blocker in Hostiles.

Bij de meeste films doet geweld niet echt pijn en zie je de consequenties ervan vanuit het gezichtspunt van het slachtoffer. De western Hostiles maakt daarentegen voelbaar wat het jarenlang uitvoeren van gewelddadig gedrag met iemand doet. Hier geen ironische geweldserupties à la Tarantino maar bruut geweld dat langzaam aan iemand vreet.

Het zich in 1892 afspelende Hostiles begint met een gruwelijke aanval van indianen op de boerderij van een wit gezin, van wie alleen Rosalie (Rosamund Pike) het overleeft. In een van de indringendste scènes van Hostiles begraaft zij haar kinderen, waarbij haar oerschreeuw door merg en been gaat.

Rosalie sluit zich aan bij de groep soldaten die onder leiding staat van kapitein Joe Blocker (Christian Bale). Blocker heeft vele vrienden verloren in de indianenoorlogen die weer opflakkerden na het eind van de Amerikaanse Burgeroorlog, waar hij ook in vocht. Hij haat de native Americans maar wordt gedwongen het doodzieke Cheyenne-opperhoofd Yellow Hawk (Wes Studi) en zijn familie vanuit hun interneringsplek in New Mexico te escorteren naar hun geboortegrond in Montana. Onderweg krijgen ze te maken met vijandige Comanche-indianen en een doorgedraaide Burgeroorlogveteraan. Geweld ligt altijd op de loer.

Veel westerns idealiseren het verleden van Amerika, met verhalen waarin chaos wordt opgevolgd door beschaving. Recentelijk is er bovendien de tendens om de native Americans te romantiseren door ze te portretteren als een spiritueel natuurvolk. Hostiles doet geen van beide, maar schetst een somber beeld van de Verenigde Staten. Waarbij je van maker Scott Cooper natuurlijk best parallellen mag trekken met het heden. Het Amerika van rond 1892 is een natie die ‘de Ander’ opsluit in kampen, hun land heeft afgepakt en genocide op ze heeft gepleegd. Maar ook de indiaan is gewelddadig, getuige de aanval van de Comanches op een onschuldig gezin. Op zijn beurt moet het Cheyenne-opperhoofd weer niets hebben van de Comanches – tribalisme ten voeten uit. Yellow Hawk wordt weliswaar neergezet als een wijs en waardig iemand maar we krijgen ook te horen dat hij vroeger geen lieverdje was. Hier is iedereen vijandig jegens elkaar, vandaar de titel Hostiles.

De imponerende western begint met een veelzeggende epigraaf van D.H. Lawrence: „In zijn kern is de Amerikaanse ziel hard, geïsoleerd, stoïsch en een moordenaar.” Joe Blocker is de vertegenwoordiger van die Amerikaanse ziel, al heeft hij zo zijn zachte kant. In een mooi gesprek met medestrijder Thomas, die jarenlang aan zijn zijde vocht, blijken hun verschillen. Thomas kan er niet meer tegen, hij heeft te veel dood en verderf gezaaid. Ogenschijnlijk is het bij Blocker anders, maar ook zijn blik is doods.

Christian Bale acteert in deze film vooral met zijn ogen. Zijn spel is klein, wat een aangrijpende afscheidsscène oplevert met een zwarte soldaat die in zijn eenheid vocht. Voor regisseur Cooper bovendien een manier om ook iets over racisme te zeggen.

Het fraai gefotografeerde Hostiles neemt de tijd om zijn navrante verhaal te doen. Het is een van die zeldzame films waaraan weinig mankeert, die iets wezenlijks te vertellen heeft en dat op ontzagwekkende wijze doet. Hostiles is een film die echt pijn doet.

Correctie: in een eerdere versie van dit artikel werd het personage gespeeld door Christian Bale kapitein Joe Block genoemd. Dit moet Joe Blocker zijn.

    • André Waardenburg