Europarlement bijt zich vast in omstreden promotie van EU-topambtenaar Selmayr

De Europese Commissie slaagt er maar niet in de gemoederen in Brussel over de promotie van Martin Selmayr tot hoogste EU-ambtenaar tot bedaren te brengen. Een hoorzitting in het Europees Parlement leidde dinsdag tot een nieuwe stortvloed van kritische vragen en opmerkingen.

Jean-Claude Juncker (links) en Martin Selmayr. Foto Emmanuel Dunand/AFP

Het Europees Parlement is niet van plan los te laten in het conflict over de benoeming tot hoogste EU-ambtenaar van Martin Selmayr. Dinsdag werd tijdens een hoorzitting met Eurocommissaris Oettinger, die over personeelsbeleid gaat, duidelijk dat de vragen zich maar blijven opstapelen, ondanks hernieuwde pogingen van de Europese Commissie om de geest weer in de fles te krijgen. De hoorzitting maakt onderdeel uit van een onderzoek dat het parlement is gestart naar de omstreden promotie.

Europarlementariër Gerben-Jan Gebrandy (D66) noemde de pijlsnelle bevordering van Selmayr tot secretaris-generaal (sg), in een tijdsbestek van enkele minuten, een door Commissievoorzitter Juncker en Selmayr zelf „minutieus voorbereide administratieve coup”. „De hele procedure is niet open en transparant geweest”, aldus zijn Belgische collega Bart Staes (Groenen).

Juncker maakte op 21 februari onverwacht bekend dat hij Selmayr, op dat moment nog zijn kabinetschef, had gepromoveerd tot hoogste EU-ambtenaar, omdat de zittende sg, de Nederlander Alexander Italianer, met vervroegd pensioen wilde gaan.

De spectaculaire benoeming sloeg in als een bom. Doorgaans is de sg-functie voorbehouden aan ervaren topambtenaren, met de nodige managementervaring achter de kiezen - en dat kan van Selmayr niet worden gezegd. Hij is bovendien controversieel, bekend om zijn harde hand en ging als kabinetschef geregeld de confrontatie aan met lidstaten of EU-diplomaten. De affaire heeft het imago van de Commissie ernstig aangetast en het populaire, maar niet altijd terechte beeld van ‘Brussels nepotisme’ nieuw leven ingeblazen.

Belangrijke voorkennis

Sindsdien zijn ook nieuwe feiten boven tafel gekomen. Zo werd Selmayr in de minuten voor zijn benoeming tot sg eerst nog benoemd tot adjunct-sg om de forse promotie van kabinetschef tot hoogste EU-ambtenaar te rechtvaardigen. Het Europees Parlement kreeg zondag antwoord op een honderdtal aan de Commissie gestelde vragen. Nieuwe informatie wekt sterk de indruk dat de benoeming van Selmayr vooropgezet was.

Lees ook: Idiote promotie, briest het Europarlement

Op 21 februari zei Juncker dat alleen hij wist van Italianers voornemen om eerder te vetrekken, al sinds 2015, en dit in overleg geheim had gehouden om het gezag van de Nederlander niet te ondermijnen. Uit zondag gepubliceerde antwoorden van de Commissie blijkt dat nog iemand dat wist: Martin Selmayr. Hij bezat daarmee belangrijke voorkennis, die anderen binnen de Commissie is ontzegd, zo hielden Europarlementariërs Oettinger dinsdag voor.

Zij vroegen zich ook af waarom Oettinger zelf, die over het personeelsbeleid van de Commissie gaat, niet werd geïnformeerd over de intenties van Italianer. Vertrouwde Juncker de Duitser niet? Oettinger zei dit zelf dinsdag niet zo te ervaren. En dan blijft nog de vraag: als Juncker zo hecht aan het gezag dat een sg uitstraalt - waarom ging hij dan in zee met de beruchte Selmayr, wiens benoeming gegarandeerd stof zou doen opwaaien?

‘Dronken van macht’

Volgens Europarlementariër Sophie in ’t Veld (D66) is de Commissie „dronken van macht” en reageert zij arrogant en legalistisch op de kritiek. „Maar dat maakt het alleen maar erger. Ze moet erkennen dat er een fout is begaan, de benoeming van Selmayr ongedaan maken en een fatsoenlijke procedure openen. Selmayr kan daar natuurlijk aan meedoen, net als iedereen.”

Oettinger benadrukte herhaaldelijk dat alle procedures zijn gerespecteerd en dat Frans Timmermans, de tweede man van de Commissie, vooraf ook zijn fiat gaf aan de superpromotie. „Timmermans is een heel onafhankelijk, intelligente persoon die zich niet zomaar laat rondduwen”, zei Oettinger, „en hij is een socialist uit Nederland”, en geen christen-democraat zoals Juncker. Oftewel: als Timmermans bezwaren had gehad, had hij dit echt wel gezegd.

Lees ook dit interview met Timmermans: Flitsbenoeming Selmayr was ‘zorgvuldig’

Europarlementariërs waren ook woest over een tweet van een woordvoerder van de Commissie afgelopen zondag. Na publicatie van de antwoorden op hun vragen schreef een zegsman dat de „Brusselse bubbel” nu eindelijk verder kan „met belangrijke zaken”, omdat de antwoorden duidelijk maken dat er niets aan de hand is. Dat schoot menig volksvertegenwoordiger in het verkeerde keelgat. Oettinger zei hierover dinsdag dat de tweet „zeer persoonlijk” was geweest en „op geen enkele manier de mening van de Commissie weergeeft”.

    • Stéphane Alonso