De stagiair die 180 emoji ontwierp (waaronder de beruchte aubergine)

Chatten De lachende drol, het gezichtje met tranen van het lachen en het hartje deden tien jaar geleden bij Apple hun intrede – samen met 468 andere emoji. De Amerikaanse Angela Guzman ontwierp er 180 tijdens haar stage.

Enkele van de emoji die Angela Guzman ontwierp. Illustraties Apple

Angela Guzman oefent op een zondag in juni 2008 voor de zekerheid de fietsroute van haar appartement naar het hoofdkantoor van Apple. Ze vindt fietsen eng, maar verdwalen en te laat komen op de eerste dag van haar zomerstage lijkt haar nog veel erger. En dit is ten minste iets wat ze kán voorbereiden; wat de masterstudent grafisch ontwerpen de komende drie maanden precies moet gaan doen bij Apple, weet ze nog niet.

Guzman krijgt een mentor, Raymond, toegewezen. En na een paar dagen hoort ze haar opdracht. Het wordt ongemakkelijk als haar collega’s een woord gebruiken dat ze niet kent. Oh god, denkt ze, ik heb geen idee waar ik aan moet werken.

Het is kennelijk van haar gezicht te lezen. „Weet je wat een emoji is?” vraagt een van de ontwerpers haar. Nee, dat weet ze niet.

Ze zou het snel leren. De Amerikaanse Guzman was in 2008 samen met haar mentor verantwoordelijk voor het ontwerpen van de eerste 471 emoji die Apple de wereld in stuurde. Apple was de eerste grote smartphone-ontwikkelaar die een emoji-toetsenbord aan zijn telefoons toevoegde. Guzman wist het toen nog niet, maar de afbeeldinkjes veranderden de manier waarop de westerse wereld per telefoon communiceert flink.

Emoji zijn als dialect

Tot dan toe was het uiten van emotie in tekstberichten op een telefoon beperkt tot tekst of smileys bestaande uit leestekens :). Nu zijn de lachende drol, het hartje en de emoji met tranen van vreugde niet meer weg te denken uit onze telefooncommunicatie. Emoji kunnen talloze emoties en handelingen uitbeelden en hebben – net als bij dialecten – binnen bepaalde groepen andere betekenissen. Zo wordt met een aubergine-emoji niet alleen een voorliefde voor de groente, maar ook een fallus bedoeld.

„De stage bij Apple heeft mijn leven veranderd”, zegt Guzman (34) nu, in een gesprek via Skype. Niet alleen omdat het de toegang bleek naar topbanen, maar ook omdat het haar kennis liet maken met een nieuwe richting in ontwerpen: ‘user interface design’. „Nu is dat wijdverspreid, maar tijdens mijn opleiding was het helemaal niet bekend.” Guzman werkt sinds een jaar of vier bij het ontwerpteam van Google, daarvoor bij Airbnb. Haar eerste baan kreeg ze dankzij haar stage bij het ontwerpteam van Apple. Details over Apple of Apple-ontwerpers geeft ze niet, haar mentor noemt ze ‘Raymond’. En ze wil ook niets zeggen over het gegeven dat haar aubergine-emoji zo’n sterke seksuele connotatie heeft.

De populariteit van emoji in de westerse wereld is grotendeels toe te schrijven aan Apple, maar de figuurtjes zijn geen Apple-uitvinding. Emoji zijn een Japans fenomeen, bedacht door Shigetaka Kurita. Hij werkte bij een telecombedrijf en ontwierp eind jaren negentig 176 simpele tekeningetjes van 12 bij 12 pixels om toe te voegen aan tekstberichten. Hij kwam daarmee tegemoet aan de behoefte platte tekstberichten te verrijken met emotie. Het woord emoji heeft overigens niets met emotie te maken, het is een samenstelling van de woorden ‘afbeelding’ (e) en ‘karakter’ (moji).

Buiten Japan sloegen emoji nog niet aan. Tot Apple in 2007 de eerste iPhone lanceerde en de wereldmarkt wilde overnemen. Hoe beter de Japanse markt te veroveren dan door de nieuwste smartphone emoji-vriendelijk te maken? Dus wilde Apple eigen emoji ontwerpen voor een toetsenbord dat toen nog verstopt was voor westerse iPhone-gebruikers, bij wie de figuurtjes toch niet populair waren.

Daar lag de stageopdracht voor Guzman. „De set van emoji was al gedefinieerd”, zegt Guzman. Dát er een lachend gezicht of een hartje moest komen, lag vast. Maar hoe ze eruit kwamen te zien bij Apple was aan Raymond en Guzman.

Blauw betekent in de VS niets, maar kan in Japan een hele symbolische betekenis hebben

Angela Guzman

Guzman verkreeg haar stage tijdens haar laatste masterjaar grafisch ontwerp op de prestigieuze Rhode Island School of Design. Bedrijven als Apple en Google komen er regelmatig rekruteren.

Als eerste ontwerp koos ze de verlovingsring. „Omdat die een uitdaging vormde, vanwege het juweel. Ik stelde me het voor als glanzend, reflecterend, kleurrijk en doorzichtig. Dat is heel moeilijk in een illustratie te vatten.” De ring zelf gaf haar zelfvertrouwen, omdat ze tijdens haar opleiding genoeg metalen dingen had getekend. Ze deed er twee dagen over.

Culturele verschillen

Haar mentor leerde haar hoe ze de digitale afbeelding in een bepaalde stijl kon genereren. Alle 471 emoji moesten er uitzien alsof ze door één persoon zijn gemaakt. Guzman maakte er zo’n 180, Raymond de rest. Ze ontwierp onder andere de partypopper, de serie met hartjes en een scala aan groenten en fruit.

De aandacht voor details die het duo in hun werk legde lijkt achteraf haast overdreven. Hoewel niet met het blote oog te zien, staat bijvoorbeeld in de piepkleine benzinepomp-emoji het aantal liters benzine, en is de tekst van de filmklapper echt. Vergelijk het met een schilderij, zegt Guzman. Dat heeft allemaal details die kijkers niet zullen opvallen. Maar bestudeer het, en je ziet dat de tijd op de klok wat betekent, of het blauw in iemands jurk.

Een lachend gezichtje sturen naar een collega kan handig zijn voor wie aardig gevonden wil worden. Maar hoe professioneel is dat eigenlijk?

„Er waren daarnaast culturele details die we in gedachten moesten houden.” Het duo ontwierp de afbeeldingen voor de Japanse markt. „Blauw betekent in de VS niets, maar kan in Japan een hele symbolische betekenis hebben. We behandelden de emoji als kleine individuele kunstwerkjes, zou je kunnen zeggen.”

In november 2008 werden de emoji in Japan gelanceerd. Vrijwel meteen werd er op Amerikaanse techblogs naar manieren gezocht om de symbooltjes ook op iPhones in de VS te kunnen gebruiken. In 2011 voegde Apple de emoji officieel toe aan alle iPhone-toetsenborden.

„Ik had toen ik ze maakte geen idee hoe groot de emoji zouden worden”, zegt Guzman. „Misschien maar goed ook, de druk zou dan zo groot zijn.” Ze werkte vooral hard en trapte lol met haar mentor, bijvoorbeeld toen Raymond opbiechtte dat hij de lachende drol hergebruikte voor het ijs op het ijshoorntje.

„Laatst zag ik nog een wc-ontstopper met de lachende drol erop”, grijnst Guzman. Als ze zo’n emoji in de ‘echte’ wereld ziet, moet ze altijd even lachen. „Ik kijk altijd hoe de emoji zijn toegepast en of er wat is veranderd.” Vervolgens maakt ze een foto, die spaart ze. Haar verzameling is inmiddels enorm.

Twee emoji’s per bericht is in vrijwel alle gevallen ruim voldoende. Deze en andere etiquette voor WhatsApp in dit stuk: Hoe heurt het eigenlijk in de WhatsApp-groep?