Brieven

Brieven 27/3/2018

ME/CVS

Lichaam en geest

In het artikel van Knoops c.s. (ME is niet ‘puur lichamelijk’, 24/3) wordt gefocused op de bijdrage van lichamelijke en psychologische factoren voor een volledig beeld van de ziekte ME/CVS. Daarbij trekken de auteurs de vergelijking met ziektebeelden als diabetes en reuma.

Vooropgesteld dat bij ieder ziektebeeld er altijd een wisselwerking is tussen lichamelijke en psychologische factoren gaat de vergelijking met diabetes en reuma op één belangrijk punt niet op. Reuma en diabetes kennen een erkenning als lichamelijke ziekte. En dat was nu net bij ME/CVS tot aan het verschijnen van het advies van de gezondheidsraad niet het geval.

Hebben de schrijvers enig idee wat het betekent als je jarenlang niet serieus genomen wordt met je klachten door zowel de medische wereld als de sociale omgeving, uitkeringsinstanties etcetera? Als je gezien wordt als aansteller, als zeurpiet, als persoon bij wie het ‘tussen de oren zit’? Als je minstens duizend keer moet horen dat ‘we allemaal wel eens moe zijn’?

De schrijvers van het artikel lijken de dynamiek tussen lichaam en geest bij dit ziektebeeld niet in hun volle omvang te begrijpen. Juist de erkenning dat ME/CVS een ernstige ziekte is, waarnaar veel meer biomedisch onderzoek gedaan zou moeten worden, én de aandacht voor de lichamelijke kant van de ziekte, zouden wel eens veel meer kunnen doen voor de integrale benadering van het ziektebeeld dan de eenzijdige focus van de afgelopen jaren op cognitieve gedragstherapie.

Orthopedagoog/GZ-psycholoog

Energieneutraal wonen

Wees vermogend

In de ‘tips voor verduurzamen’ bij het artikel De meter staat voor altijd stil (24/3) ontbreekt een belangrijke tip, en wel deze: wees behoorlijk vermogend als je wilt bezuinigen op energie. Wie heeft, zoals de schrijfster van het artikel, 40.000 euro op de plank liggen voor verbouwing en isolatie, en kan daarnaast ‘eenvoudig een lening regelen’ voor eenzelfde bedrag? Het is al vaker geschreven: wie geld achter de hand heeft, kan zijn huis isoleren, een warmtepomp laten installeren en zonnepanelen kopen die zich terugbetalen. Wie krapper bij kas zit, en waarschijnlijk in een navenant goedkoop en dus energievretend huis woont, moet maar zien, hoe hij zich redt.


(goed geïsoleerd)

Verkiezingen

Bijna de helft bleef thuis

Als verklaring voor de soms sterke opkomst van lokale partijen wordt vaak gesteld dat dit vooral komt door grotere betrokkenheid der burgers bij het plaatselijke bestuur. Dit is slechts gedeeltelijk waar. Het enige wat men kan concluderen is dat een deel van hen die voorheen ‘traditioneel’ stemden, hun oriëntatie verlegd hebben naar lokale partijen. Op zich zelf een verheugend verschijnsel, maar de opkomst en dus de feitelijke interesse in de (gemeente)politiek is jammer genoeg niet gewijzigd.

De grote afstand tussen politiek en kiezers is dus niet verminderd: bijna de helft van alle kiezers bleef al thuis en is nu ook weer thuis gebleven.

Referendum

Tegenstanders winnen

Schaf het referendum niet af – het werkt, schrijven Arjen Nijeboer, Thijs Vos en Niesco Dubbelboer in NRC (24/3). Juist uit de uitslag van dit referendum blijkt duidelijk de correctheid van een argument dat tegenstanders van referenda gebruiken: Tegenstanders winnen altijd want die komen tenminste opdagen.

Op de uitslagenkaart van dit referendum is duidelijk te zien dat in de noordelijke gemeenten waar niet werd gestemd voor de gemeenteraad, er massaal werd tegengestemd. Dit terwijl er in de rest van het land een meer gevarieerd beeld tussen voor- en tegenstanders te zien is. Het lijkt mij duidelijk dat de uitslag van het referendum door deze loskoppeling beïnvloed is ten gunste van het nee-kamp.