Brandweer mocht niet helpen na aanslag Manchester

Brandweerlieden hielden zich aan het protocol en bleven uit voorzorg weg van de aanslagplek. Ze wisten door “slechte communicatie” niet dat ze wel mochten helpen.

Direct na de aanslag op cooncertbezoekers in Manchester zette de politie het gebied rond de Manchester Arena af. Foto Andy Rain/EPA

Brandweerlieden zijn in mei vorig jaar na de zelfmoordaanslag in Manchester uit voorzorg meer dan twee uur weggehouden van de aanslagplek. Dat kwam door “slechte communicatie”, staat in een dinsdag gepubliceerd onafhankelijk onderzoek. Het is onduidelijk of er door de vertraagde hulpverlening extra slachtoffers zijn gevallen.

Bij de aanslag op bezoekers van een concert in de Manchester Arena kwamen 22 mensen om het leven en vielen ruim vijfhonderd gewonden. Een terrorist blies zichzelf op in de lobby van de concerthal, vlak na het einde van een optreden van popster Ariana Grande.

De noodcoördinator van de hulpdiensten ging er volgens het onderzoek vanuit dat er mogelijk nog meer terroristen rondliepen op de plek van de aanslag. Ten onrechte, bleek achteraf. Evengoed moesten politie, brandweer en ambulancepersoneel voor de zekerheid op minimaal vijfhonderd meter van de rampplek blijven.

Telefoonlijn bezet

Een andere commandant maakte snel een uitzondering op die regel. Daardoor konden artsen en politieagenten, die snel ter plaatse waren, doorgaan met het behandelen van de gewonden. Het bericht kwam echter niet aan bij de brandweer, onder meer doordat een belangrijke telefoonlijn bezet was.

De brandweer moest zich noodgedwongen afzijdig houden. “De frustratie was af te lezen van het gezicht van de brandweerlieden”, aldus het door de burgemeester van Manchester bestelde rapport. Lord Kerslake, het hoofd van het onderzoeksteam, benadrukt dat de brandweerlieden zelf geen blaam treft. “Ze wilden erop af, maar dat mocht niet.”

Uiteindelijk mocht de brandweer pas na twee uur naar de plek van de aanslag toe. Het gevolg van die vertraging was volgens het onderzoek dat “ter plekke waardevolle hulp ontbrak, vooral bij het vervoeren van gewonden van de lobby naar de eerstehulppost”. De onderzoekers trekken daaruit niet de conclusie dat het dodental wellicht lager had gelegen, als de brandweer sneller in actie was gekomen. “Dat kan alleen blijken uit onderzoek door de lijkschouwer.”

‘Er waren maar drie ambulanceteams’

Een ooggetuige die direct na de aanslag eerste hulp verleende aan slachtoffers, denkt dat snellere inzet van de brandweer wel degelijk wat had uitgemaakt. “In de eerste vijftien minuten zeker”, zei hij tegen de BBC. “Er waren maar drie ambulanceteams. Na tien à twintig minuten kwamen er nog twee.”

Het rapport levert ook kritiek op telecomprovider Vodafone. Het mobiele netwerk van het bedrijf begaf het na de aanslag. Familieleden van slachtoffers konden daardoor geen informatie inwinnen over hun geliefden. “Sommigen moesten wanhopig de ziekenhuizen afrijden, in de hoop dat ze daar meer te weten zouden komen”, zegt hoofdonderzoekers Lord Kerslake. “Vodafone moet zijn excuses aanbieden.”