Vakbondsman die streed tegen tweedeling

Cees Schelling (1927-2018) Cees Schelling voerde in de jaren zeventig en tachtig de Voedingsbond FNV aan. Hij was een pleitbezorger voor het basisinkomen.

De voormalig vakbondsvoorzitter Cees Schelling is afgelopen week op 91-jarige leeftijd overleden in zijn woonplaats Pieterburen. Hij was van 1972 tot 1984 voorzitter van Voedingsbond FNV. Daarna werd hij weer boer.

De huidig voorzitter van FNV, Han Busker, herinnert Schelling als een „zeer markante vakbondsvoorzitter met een eigenzinnig geluid, dat altijd was ingegeven door zijn gevoel voor solidariteit en saamhorigheid. Hij stond voor een strijdbare vakbeweging die de tweedeling in de maatschappij hoorde te bestijden”.

Schelling werd geboren in de Hoeksewaard in een gezin met tien kinderen. Na zijn diensttijd werd hij seizoensarbeider in de landbouw en sloot hij zich aan bij de Algemene Nederlandse Agrarische Bedrijfsbond (ANAB). In 1957 werd Schelling gevraagd om bestuurder te worden van de bedrijfsbond in Rotterdam. In de jaren zestig schreef hij als lid van de maatschappijkritische vakbeweging publicaties als Baas in eigen bond en Baas in eigen bedrijf. Daarin pleitte Schelling voor meer strijdbaarheid en democratisering van de vakbond.

In 1970 werd hij bestuurder van de Voedingsbond NVV en verantwoordelijk voor cao-onderhandelingen voor de zuivelsector. Als vakbondsleider van een aantal felle stakingen werd Schelling een landelijk bekend figuur. In 1972 werd Schelling gekozen als voorzitter van Voedingsbond NVV en hij behield deze positie bij de fusie van de bond, die verder ging onder de naam Voedingsbond FNV.

Aanjager discussie over basisinkomen

Naast zijn werk voor arbeiders binnen de voeding- en zuivelsector zette Schelling zich ook in voor grote maatschappelijke en internationale thema’s. Onder zijn leiding sloot de bond zich aan bij de vredesbeweging onder de leus ‘geen bommen maar bananen’. Daarnaast steunde de Voedingsbond de bekende Poolse vakbond Solidarnosc in zijn strijd tegen het communisme.

Als voorzitter van de kleine vakbond binnen FNV was Schelling ook belangrijk als aanjager van de discussie over het basiskomen. Dat was volgens Schelling het beste antwoord op de massale werkloosheid in de jaren tachtig. Sinds kort is er opnieuw veel discussie over en aandacht voor het basisinkomen, en experimenteert een aantal gemeenten met een aangepaste vorm van het onvoorwaardelijke inkomen, specifiek voor bijstandsontvangers.

Het basisinkomen stuitte in de jaren tachtig op weerstand van andere belangrijke figuren binnen de vakbond, zoals Wim Kok, voorzitter van de vakcentrale FNV. Ook Arie Groenvelt van de Industriebond was tegen. Schelling was jarenlang lid van de PvdA en werd in de jaren negentig steeds kritischer op de sociaaldemocraten. Volgens Schelling faalde de PvdA in het armoedebeleid omdat er bijna geen politici uit de onderste laag van de samenleving kwamen. Ook had de PvdA in zijn ogen te weinig ideeën over sociaal beleid.

Lees ook dit verhaal uit 1994 over het boek Voeding in de strijd: Honderd jaar voeding in de strijd: waar zijn de helden van weleer
    • Huib de Zeeuw