Opinie

    • Frits Abrahams

Strijdbare vrouwen

Zaterdag verscheen de ene na de andere moedige vrouw op mijn pad. Ik had er uiteraard geen bezwaar tegen, ook al had ik er niet om gevraagd. Het begon met een jonge, zwartharige vrouw die met een microfoon in de hand een stoet van honderden demonstranten aanvoerde en vooral aanvúúrde. Ze stond, omringd door medestanders, in de laadbak van een langzaam rijdende vrachtauto bij de Amsterdamse Stopera.

Daarachter liepen de betogers, leuzen scanderend als ‘Terrorist Erdogan’. Een van hen drukte mij een flyer in de hand, waaruit ik begreep dat het een demonstratie was van de Koerdische Solidariteitsgroep Afrin, gericht tegen de bloedige Turkse invasie van de Syrische stad Afrin.

Erdogan voor terrorist uitschelden leek mij geen ongevaarlijke bezigheid in een land waarin hij veel aanhangers heeft. Er was dan ook opmerkelijk veel politie op de been. Vandaar mijn bewondering voor die vrouw en alle andere demonstranten.

Toch was ik niet voor haar gekomen, maar voor een andere vrouw, Maria Austria (1915 – 1975) een befaamd fotografe van wie honderd meter verderop, in het Joods Historisch Museum, een overzichtstentoonstelling liep.

Ook zij was niet bang uitgevallen, merkte ik. Zij was een van de duizenden Joodse vluchtelingen die in de jaren dertig van Duitsland en Oostenrijk naar Nederland vluchtten. Halverwege de oorlog dook ze onder en werd ze actief in het verzet, waarin ze haar latere man Henk Jonker leerde kennen. Ze verrichtte koeriersdiensten voor hem en maakte pasfoto’s voor persoonsbewijzen die hij vervalste.

Er hangt op deze interessante tentoonstelling een benauwende foto die Austria stiekem vanaf hun onderduikadres aan de Vondelstraat 110 maakte: een peloton passerende Duitse soldaten. Ook maakte ze foto’s van hun rommelige optrekje op de zolder.

Op deze tentoonstelling hangen ook foto’s die Austria maakte voor Ieder kent ze, een interviewboek dat Simon Carmiggelt in 1949 publiceerde. Het bevat interviews met onder anderen Corrie Vonk en Wim Kan, Heintje Davids, Godfried Bomans en Willy Corsari. Carmiggelt was geen groot interviewer, maar de foto’s van Austria zijn wel goed, ook de twee van Corsari die in het interviewboek staan afgedrukt.

Willy Corsari! Ze stierf in 1998 op 100-jarige leeftijd. Wie kent haar nog? Zij was voor de oorlog een van de best verkopende fictieschrijvers van Nederland, maar haar werk was van te geringe literaire kwaliteit om te beklijven. Ook zij was een moedige vrouw. In haar pas verschenen biografie van Henriëtte van Eyk, die ook in het verzet zat, schrijft Aukje Holtrop over Corsari: „Ze bleef onder alle omstandigheden rustig, zorgzaam voor de Joodse families in haar flat en de Duitse onderduiker in haar huis. Ze werd verraden en kwam in de Scheveningse strafgevangenis terecht. Ze kwam vrij, omdat de Duitsers zo hadden genoten van een van haar vertaalde romans.’’

Strijdbare vrouwen, zo zou je ze kunnen noemen, die Koerdische vrouw, Maria Austria en Willy Corsari – strijdbaar in een risicovolle situatie. Het toeval wilde dat ik op een en dezelfde middag een glimp van hen opving. Austria en Corsari hebben elkaar gekend, maar niet die Koerdische vrouw. Toch is er voldoende reden om hen gedrieën onder dezelfde noemer te brengen.

    • Frits Abrahams