Rusland blijft betrokkenheid ontkennen

Reactie Rusland

De Russen ontkennen dubbelspion Skripal te hebben vergiftigd, en speculeren op vergelding.

Russisch consulaat Foto's AFP/EPA/Reuters

De reactie op de uitzetting van meer dan honderd Russische diplomaten kon je van tevoren uittekenen.

Vladimir Dzjarbarov, vice-voorzitter van de Commissie Buitenlandse Zaken van de Russische senaat, durfde daarom maandagmiddag gerust een voorschot te nemen. „Het is duidelijk”, zo zei de senator, „dat de maatregelen hetzelfde aantal medewerkers zullen treffen”.

Voor de goede orde: Dzjarbarov sprak over de VS, dat maandag bekendmaakte dat het 60 Russische diplomaten het land uit gooit als vergelding van de vergiftiging van de voormalige Russische dubbelspion Sergej Skripal. Maar de Europese hoofdsteden die eveneens hebben besloten tot diplomatieke strafmaatregelen weten wat hen te wachten staat: uitzetting van exact hetzelfde aantal ambassade-medewerkers. ‘Spiegelmaatregelen’ heet dat in het Russisch.

Lees ook: Ook VS uit krachtige taal jegens Rusland

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken – de afgelopen tijd toch al niet bepaald terughoudend – ging maandag nog eens in de overdrive. Moskou sprak van een „provocatief gebaar” van landen die zich zonder nadenken achter Londen hadden geschaard, „zonder zich rekenschap te geven van wat er is gebeurd.”

Dat klonk stoer. Maar het Kremlin zal bepaald ongerust zijn over het grote aantal landen dat besloten heeft om Russische diplomaten uit te zetten: de VS, verschillende lidstaten van de Europese Unie, Canada, maar ook Mexico.

Russische ambassade in Den Haag
Russische ambassade Madrid
Russische ambassade Praag
De Russische ambassades in het Deense Kopenhagen.

Foto Jens Norgard Larssen/ AFP
Russische ambassades in Den Haag, Madrid, Praag en Kopenhagen

De positie van Moskou in de affaire-Skripal is de afgelopen weken steeds ongeloofwaardiger geworden. Direct bewijs dat Moskou de voormalige dubbelspion heeft geprobeerd te liquideren is er niet. Maar over het wapen dat is gebruikt – een serie zenuw-wapens die in de Sovjet-Unie werd ontwikkeld onder de codenaam ‘novitsjok’ – is geen enkele twijfel, zo meldt Londen.

Lees ook: EU-landen solidair met Britten na gifgasaanval

Rusland ontkent echter niet alleen dat het verantwoordelijk is voor de aanslag op Skripal en zijn dochter. Moskou ontkent bij hoog en laag dat er een ‘novitsjok’-programma is geweest – ook ten tijde van Sovjet-Unie.

Publicaties van onafhankelijke Russische media lieten echter deze week zien dat dat een leugen is. De Russische nieuwssite The Bell bracht een interview met Vladimir Oeglev, een van de chemici die aan de wortel stond van het de ontwikkeling van het wapen. De Novaja Gazeta publiceerde delen van een moordzaak van een bankier in de jaren negentig, waaruit blijkt dat een van de wetenschappers in het programma het staatsgeheim verkocht aan een Tsjetsjeense criminele groepering – in glazen ampullen. Novitsjok bestaat dus, en het middel is eerder ingezet om te moorden.

Daarmee is niet bewezen dat Moskou Skripal heeft vergiftigd. Ondertussen zegde Den Haag twee Russische diplomaten de wacht aan. Volgens premier Rutte ging het om ‘inlichtingenmedewerkers’: spionnen, in normaal Nederlands.

NRC Studio

Correctie (27-03-2018): In een eerdere versie van dit stuk stond dat er geen direct bewijs was dat Moskou de voormalige dubbelspion Skripal heeft geliquideerd. Dat moet heeft geprobeerd te liquideren zijn. Hierboven is dat aangepast.

    • Steven Derix