Mensen met ‘voltooid leven’ rest het schaduwcircuit

‘Laatstewilmiddel’ Middelen voor zelfdoding zijn niet meer legaal verkrijgbaar. De Coöperatie Laatste wil stopt met het verspreiden van een dodelijk poeder.

Wilsverklaring en reanimeer-mij-niet penning. Foto Roos Koole / ANP

De ‘Pil van Drion’ was nog nooit zo dichtbij, maar lijkt verder weg dan ooit nu de Coöperatie Laatste Wil heeft besloten definitief te stoppen met het verspreiden van dodelijk poeder onder de leden. Hiertoe besloot de organisatie maandag na een gesprek met het Openbaar Ministerie (OM).

De duizend leden die binnenkort hun poeder thuis zouden krijgen hoeven daar niet meer op te rekenen – net als de 22.000 andere leden. De poging een echte ‘Pil van Drion’ te introduceren – rechtsgeleerde Huib Drion pleitte in de jaren negentig al voor een legaal verkrijgbaar ‘laaststewilmiddel’ – strandt op het laatste moment.

De Coöperatie Laatste Wil was de hoop van alle voorvechters van een ‘humaan laatstewilmiddel’. De machtige Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE, 167.000 leden) schaarde zich achter het initiatief, hetzelfde geldt voor tientallen ‘levenseindecounselors’.

Zij wijzen hun cliënten op boeken waarin buitenlandse adressen staan waar euthanatica kunnen worden gekocht. Dat is illegaal, dus wilden ook deze begeleiders dat de CLW een legale weg naar opende.

Euthanasie (vorig jaar kregen 6.500 mensen dat) is voor de CLW geen oplossing. De organisatie staat voor pure zelfbeschikking, dus ook als mensen niet voldoen aan de vereisten van de euthanasiewet. Het gaat dan bijvoorbeeld om gezonde mensen die hun leven beschouwen als ‘voltooid’.

In september 2017 leek er een doorbraak te zijn, na jaren van maatschappelijke discussie. De CLW zei een legaal verkrijgbaar ‘laatstewilmiddel’ te hebben gevonden. De behoefte bleek groot. Het ledenaantal groeide binnen een half jaar van 3.400 naar meer dan 23.000.

Maar na felle kritiek, onder andere na de zelfdoding van een negentienjarige vrouw met zelf aangeschafte middelen, was het OM meer dan wakker. Toen de CLW inkoopgroepen vormde om het middel daadwerkelijk te gaan verspreiden, greep justitie in.

De CLW stopt nu met het informeren van leden over dodelijke middelen, omdat het hen niet in juridisch gevaar wil brengen. Het OM is volgens een woordvoerder „verheugd dat slachtoffers zijn voorkomen”.

Zo staat dé troef waar vrijwel iedere voorstander van een ‘humaan laatstewilmiddel’ op rekende in één klap buitenspel. Volgens critici is dat de eigen schuld van de CLW: de organisatie wilde te snel, te veel.

‘Levenseindecounselor’ Frank Vandendries schreef eerder al aan NRC: „De CLW lijkt haast te hebben. Dat is bizar en juridisch risicovol.”

De Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde is teleurgesteld en waarschuwt.

In een bericht waarin directeur Agnes Wolbert zich achter de CLW schaart, schrijft ze: „Daarmee neem je de wens niet weg van veel mensen die een ‘Pil van Drion’ willen.”

Nu rest het schaduwcircuit: de illegale adressen voor euthanatica. Anders dan de onstuimig gegroeide CLW is de schaduwwereld langzaam en gecontroleerd uitgedijd, en mede daardoor nooit onder vuur genomen door het OM.

Maar de vurig gewenste legale ‘Pil van Drion’, die lijkt voorlopig van de baan.

Praten over zelfdoding kan bij hulp- en preventielijn ‘Zelfmoord? Praat erover’. Telefoonnummer 0900-0113 of www.113.nl