Opinie

Steun Amerikaanse jongeren in strijd tegen wapenlobby

Het is een kenmerk van de VS dat maar moeilijk te bevatten is: het vurig verdedigde recht op wapenbezit, in combinatie met een aanhoudende stroom onschuldige slachtoffers van massale schietpartijen, ook op scholen.

Het gaat, zeggen voorstanders van wapenbezit, om individuele vrijheid in een land waar vrijheid van het individu voorop staat. Het gaat om een vuurwapencultuur op het platteland die al lang bestaat, het gaat, zeggen ze ook, om de wens jezelf te verdedigen in een samenleving waarin de overheid ver weg is.

Het is een recht, bovendien, vastgelegd in het Second Amendment bij de Amerikaanse Grondwet, vrij vertaald: „Omdat een goed georganiseerde militie noodzakelijk is voor de veiligheid van een vrije staat, zal geen inbreuk worden gemaakt op het recht van het volk om wapens te bezitten en te dragen.”

Tegenover het individu, de cultuur en de grondwet staan kille cijfers. In 2016 kwamen 11.000 Amerikanen om het leven door een vuurwapen – doden door een politiewapen niet meegerekend. 64 procent van de moorden worden er gepleegd met behulp van een vuurwapen, in het VK is dat maar 4,5 procent.

In de eerste zeven weken van dit jaar werd op Amerikaanse scholen 18 keer geschoten. Tien keer liep dat goed af. Tijdens acht schietpartijen vielen doden en gewonden. In Kentucky, in Los Angeles. En in Parkland, Florida: 17 doden op Valentijnsdag.

De leerlingen van de Marjory Stoneman Douglas High School uit Parkland lieten het er niet bij zitten en hebben de verontwaardiging over wat er op hun school gebeurd is omgezet in politiek verzet. Onder de slogan „March for Our Lives” brachten ze zaterdag honderdduizenden op de been in Washington. Elders in de VS en in de rest van wereld waren kleinere demonstraties ter ondersteuning.

Het protest was levendig, energiek en emotioneel. Op het podium in Washington spraken alleen jongeren. Er werd gehyperventileerd, gehuild en overgegeven – hun verhalen waren ongepolijst en daarom ijzingwekkend.

Deze jongeren verdienen alle steun. Maar zal het er ook toe doen? Kunnen de kids van Marjory Stoneman de machtige wapenlobby NRA aan? Of zal het gaan als zo vaak: luttele weken na de schok is de verontwaardiging en het verzet verdampt.

De jongeren brengen niet alleen verontwaardiging in stelling. Ze hebben heldere eisen én een politieke strategie. Ze willen, zeggen ze, in eerste instantie veilig zijn op school en willen daartoe een verbod op semi-automatische gevechtswapens. De maatregelen die de regering-Trump tot nu toe nam, zoals een kleine aanscherping van het antecedentenonderzoek, zijn niet genoeg. Van hun president hoeven ze niet veel te verwachten. Trump steunde in zijn verkiezingscampagne de NRA, de NRA steunde Trump. Zaterdag liet hij niets van zich horen.

De jongeren nemen geen genoegen meer met vrome praatjes. Ze proberen jonge kiesgerechtigden te mobiliseren om tegen politici te stemmen die door de NRA gesteund worden. „Vote them out”. Dat is een zinvolle strategie, maar een gevecht dat op zijn vroegst in november bij tussentijdse verkiezingen de eerste vruchten kan afwerpen. Tot die tijd ligt er de opdracht om aan Marjory Stoneman te blijven denken, opdat de jongeren hun strijd volhouden. Een nieuwe generatie politiek actieve jongeren zou voor de Verenigde Staten een geweldige rijkdom zijn.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.