Met Puigdemonts bewegingsvrijheid is het voorlopig gedaan

Catalonië Voormalig Catalaans leider Carles Puigdemont is zondag aangehouden in Duitsland. Spanje wil hem berechten om ‘rebellie’.

Het is voorlopig gedaan met de onbeperkte bewegingsvrijheid van Carles Puigdemont buiten Spanje. Nadat rechter Pablo Llarena afgelopen vrijdag opnieuw een Europees arrestatiebevel tegen de voormalige regiopresident van Catalonië uitvaardigde, werd hij op zondagochtend door de Duitse politie aangehouden. Puigdemont zou vanuit Finland via Denemarken onderweg zijn geweest naar België. Daar verbleef hij sinds hij in oktober als zelfverklaard president van de Catalaanse republiek op de vlucht moest voor de Spaanse justitie.

Puigdemont achtte zich maanden lang onaantastbaar nadat de rechter van het Spaanse hooggerechtshof een eerder uitgevaardigd verzoek om uitlevering begin december vorig jaar weer had ingetrokken. Daartoe liep in België al een maand een procedure. Larena was echter bevreesd dat Puigdemont een straf voor rebellie zou ontlopen omdat dit niet in het strafboek van het Noord-Europese land voorkomt. Afgelopen vrijdag besloot Llarena onverwachts opnieuw een arrestatiebevel tegen Puigdemont en een viertal oud-‘ministers’ uit te vaardigen.

Helsinki

Puigdemont bevond zich afgelopen vrijdag in de Finse hoofdstad Helsinki waar hij onder meer een lezing hield aan de universiteit. Hij zou aanvankelijk het plan hebben gehad om terug te vliegen naar Brussel, maar besloot later met de auto te reizen om zo de Finse autoriteiten te ontvluchten. Finland zou zich bereid hebben verklaard Puigdemont te arresteren, maar toen men daartoe over wilde gaan was het al te laat.

Volgens het Duitse weekblad Focus hielden de Spanjaarden Puigdemont op zijn reis naar Finland steeds scherp in de gaten, en tipten ze Duitsland over zijn komst. Puigdemont werd vervolgens op dertig kilometer voorbij de Deense grens aangehouden bij het plaatsje Schuby boven Hamburg. De procureur-generaal van de deelstaat Sleeswijk-Holstein moet nu beslissen wat er verder met hem gebeurt. Vermoedelijk wordt maandag duidelijk hoelang Puigdemont kan worden vastgehouden. Ondertussen zal de Duitse justitie zich moeten buigen over de uitlevering van de Catalaan.

Een Europees arrestatiebevel vergemakkelijkt de arrestatie en uitlevering van iemand die er in één EU-lidstaat van wordt verdacht een strafbaar feit gepleegd te hebben, terwijl hij zich in een andere lidstaat bevindt. Zonder omslachtige procedure kan de uitlevering plaats vinden voor een reeks misdrijven, waaronder oplichting, fraude en sabotage. Rebellie staat niet op die lijst – en maakt dus wél een toetsing nodig of het feit in beide landen strafbaar is. Voorwaarde is dat er in het land dat om uitlevering vraagt, een gevangenisstraf van tenminste één jaar staat op de misdrijven waarvan de persoon in kwestie wordt verdacht. Op rebellie staat in Spanje een maximum celstraf van dertig jaar. Rechter Llarena beschouwt het organiseren en het houden van een verboden referendum over afscheiding van Spanje als het orkestreren van een ‘gewelddadige opstand’.

Separatisten

Behalve tegen Puigdemont lopen er sinds vrijdag nog vijf Europese arrestatiebevelen tegen uit Spanje gevluchte Catalaanse politici. Allen worden verdacht van rebellie. Op dit moment zitten er negen Catalaanse separatisten vast in gevangenissen in de omgeving van Madrid. Catalonië zit na de verkiezingen van 21 december nog steeds zonder regioregering. Een poging om Jordi Turull te installeren mislukte vorige week. De oud-‘minister’ werd een dag later vastgezet.