Rechts en Vijfsterren sluiten een eerste deal in Italië

Er werd overeenstemming bereikt over de voorzitters van de Senaat en de Kamer van Afgevaardigden. Het akkoord maakt de weg vrij voor het echte begin van de kabinetsformatie.

Elisabetta Casellati (Forza Italia) is de nieuwe voorzitter van de Senaat. In de Italiaanse politiek is zij plaatsvervanger van de president. Foto Andreas Solaro / AFP Photo

In een stap die de contouren van een regeringscoalitie suggereert, hebben de rechtse alliantie en de populistische Vijfsterrenbeweging in Italië zaterdag samengewerkt bij de verkiezing van nieuwe voorzitters van Kamer van Afgevaardigden en Senaat.

Nadat de eerste stemmingen vrijdag geen resultaat opleverden, is er vrijdagnacht en zaterdagmorgen hard onderhandeld. De uitkomst daarvan is dat een vertrouweling van voormalig premier en mediamagnaat Silvio Berlusconi voorzitter van de Senaat wordt en dat een van de leidende figuren binnen de Vijfsterrenbeweging de Kamer van Afgevaardigden gaat voorzitten.

Voor het eerst een vrouw

Elisabetta Casellati (1946), een oudgediende in Berlusconi’s partij Forza Italia, wordt voorzitter van de Senaat. Het is voor een eerst dat een vrouw deze functie vervult. De voorzitter van de Senaat is in het Italiaanse staatsbestel de plaatsvervanger van de president. Casellati heeft verschillende regeringsfuncties vervuld in twee kabinetten-Berlusconi.

Roberto Fico (1974), de nieuwe voorzitter van de Kamer van Afgevaardigden, is al sinds de eerste aanzet, in 2005, lid van de Vijfsterrenbeweging. Waar partijleider en aspirant-premier Luigi Di Maio vaak als rechts wordt gezien binnen de partij, geldt Fico als links.

Roberto Fico werd gekozen als voorzitter van de Kamer van Afgevaardigden. Hij was de kandidaat namens de Vijfsterrenbeweging. Foto Tony Gentile / Reuters

Salvini dwingt Berlusconi tot terugtrekking kandidaat

De hardste onderhandelingen waren de afgelopen uren binnen de rechtse alliantie. Matteo Salvini, die met zijn Lega meer stemmen kreeg dan Berlusconi’s Forza Italia, dwong Berlusconi om een eerdere kandidaat voor de Senaatspost in te trekken. Hij dreigde verder alleen met de Vijfsterrenbeweging te onderhandelen. De Vijfsterren en de Lega zijn de twee winnaars van de parlementsverkiezingen van 4 maart en hebben samen een meerderheid. Maar Salvini heeft tot nu toe gezegd dat voor hem eenheid binnen de rechtse alliantie voorop staat. In een eerste reactie zei hij zaterdag tevreden te zijn dat die eenheid bewaard is gebleven.

Nu de voorzitters zijn gekozen, wat sneller dan verwacht, is de weg vrij voor president Sergio Mattarella om te beginnen met de consultaties voor de kabinetsformatie. Giorgia Meloni, een kleine partner in de rechtse alliantie, onderstreepte dat het akkoord van zaterdag nog niets zegt over samenwerking in een regering.

Voor de Vijfsterrenbeweging is het akkoord een grote verandering van toon. In het verleden heeft die geweigerd met andere partijen samen te werken. Lijsttrekker Luigi Di Maio wil nu laten zien dat de partij, die bijna 33 procent van de stemmen kreeg, klaar is om te regeren. De rechtse alliantie kreeg bij de verkiezingen 37 procent.

    • Marc Leijendekker