‘Zak eens door de knieën, dan heb je nog meer contact’

Een blik op de inzendingen van maart, door fotograaf Gerard Wessel.

Te jong Gerard Velthuizen

Tegenwoordig maakt Gerard Wessel met name portretten voor Volkskrant Magazine. Voorheen was hij als staffotograaf van Nieuwe Revu jarenlang vooral chroniqueur van de Nederlandse jeugdcultuur. Het Rijksmuseum schafte onlangs een flink aantal van zijn foto’s aan. Voor NRC bekeek hij de inzendingen van de fotowedstrijd van maart, met als thema ‘Jeugd’.

„Je kan zien dat mensen met veel plezier en enthousiasme hebben gefotografeerd”, zegt Wessel. „Er wordt veel gelachen en je ziet veel dansende en springende kinderen. In de speeltuin, op straat, op het ijs. Veel vrolijke momenten. Misschien hoort dat wel bij de huidige jeugd.” Tegelijkertijd komt hij vrijwel geen foto’s van sportende jongeren tegen. „Maar ze zitten toch niet alleen maar achter hun laptop?”

Iets meer dramatiek

Onder de inzendingen ziet hij ook veel „kiekjes die het selfie-niveau nauwelijks ontstijgen”. En veel tienermeisjes die dromerig in de camera kijken. „Niks mis mee hoor. Maar als fotograaf ben ik toch op zoek naar iets meer dramatiek. Naar foto’s met een verhaal, liefst niet te geposeerd. En waarbij dan ook nog een beetje gekeken is naar de compositie.”

‘Voor het eerst’ van Petra Vinckemoller, bijvoorbeeld, is een van de vele inzendingen van kinderen op het ijs. Maar dan wél met een redelijke vlakverdeling. „Maar wat de foto vooral goed maakt, is de spanning. Als je als jonge ouder dit beeld ziet, raak je meteen bezorgd.”

Confronterend

Er zitten ook foto’s bij die hem anderszins raken. Zoals die van Coen, getiteld ‘Niet alle foto’s zijn leuk’. „Fotografisch is deze eerlijk gezegd matig, want erg geposeerd. Aan de andere kant is het een opvallend en confronterend beeld. Wel wat jammer van die titel. Zet er liever bij wat hier aan de hand is; nu weet je niet eens hoe die jongen heet.”

Voor het eerst
Petra Vinckemoller
Niet alle foto’s zijn leuk
Coen
Carnaval op het kinderdagcentrum
Nancy

Ook indrukwekkend: diverse foto’s die gemaakt zijn in zorginstellingen. „Wat opvalt is dat die kinderen, ondanks hun handicap, vaak toch zo’n positieve uitstraling hebben.” Zoals de foto van Nancy van haar meervoudig gehandicapte dochter Suze, ‘Carnaval op het kinderdagcentrum’. „In al zijn eenvoud een prachtige, ontroerende foto. Dat meisje heeft duidelijk contact met de fotograaf, kijkt heel intens en zelfbewust in de camera. Ze is fotogeniek, ondanks haar handicap.”

Ook ‘Te jong’ van Gerard Velthuizen springt er wat Wessel betreft uit. „Het meisje is inderdaad superjong. Veertien, vijftien jaar misschien. Maar ik krijg toch het idee dat ze gelukkig is. Intrigerend. Je vraagt je als kijker echt af hoe dat zo gekomen is, met dat kindje.”

Vanuit de hoogte

En dat is precies waar het volgens Wessel om draait: een foto moet iets losmaken bij de kijker. Hem of haar zien te raken. Te verbazen. Te verrassen. Die moet in één beeld een heel verhaal kunnen vertellen. „En let daarbij dan vooral ook op de stand van de camera”, adviseert hij. „Veel foto’s zijn gemaakt door volwassenen, genomen vanuit de hoogte. Zak eens iets door de knieën, dan heb je nog meer contact met het kind.”

In de maand maart is het thema Jeugd. U kunt uw ‘jeugd’-foto’s inzenden tot vrijdag 30 maart 17.00 uur via nrc.nl/fotowedstrijd.

    • Jos Jägers