Saxofonist Kika Sprangers (23) en pianist Sebastiaan van Bavel (25) gaan als Young Vips op jazztournee door Nederland

Foto Karen van Gilst

Twee jonge jazztalenten krijgen Nederland als podium

Interview Sprangers en Van Bavel

Als Young Vips mogen saxofonist Kika Sprangers (23) en pianist Sebastiaan van Bavel (25) met hun bands rondtouren: “Een cadeautje.”

De uitverkorenen zou je ze kunnen noemen. Pianist Sebastiaan van Bavel (25) en saxofonist Kika Sprangers (23) moeten er wat verlegen om grinniken. Dat klinkt „wel heel officieel.” Vanwege hun volwassen geluid en hun hoogwaardige eigen repertoire zijn de twee jazztalenten dit jaar uitgeroepen tot Young Vips. Dat betekent dat ze vanaf zaterdag twee maanden samen met hun bands in een double-bill touren door het land. Deze 21e editie van de Young Vips tournee is een initiatief van de Vereniging van Jazz- en Improvisatiemuziek Podia (VIP), een samenwerkingsverband van 25 Nederlandse jazzpodia.

Hun ambities vertonen overeenkomsten. Het opheffen van barrières in hun spel. Om zoveel mogelijk mensen te raken met hun muziek. Albums maken. Ze bruisen beiden van muzikale ideeën en ambities. Leven van de muziek lukt ze nu net omdat ze er allebei les bij geven.

Sprangers, geboren in Nijmegen, noemt de tournee - een springplank voor jonge jazzmusici in Nederland - „een cadeautje”. De saxofoniste rondde vorig jaar haar studie aan het Utrechts conservatorium af met een 9 mét onderscheiding. Ze werd geselecteerd als leider van de saxofoonsectie van het Nationaal Jeugd Jazz Orkest onder leiding van pianist, recente Boy Edgarprijs-winaar Martin Fondse, ontwikkelde zich onder zijn hoede verder en maakte dit jaar een mooie, doordachte EP, Leaves of Lily.

Zangeressen als instrument

Naast die muziek gaat ze een deel van de suite over de kunststroming De Stijl die ze voor het Grachtenfestival componeerde laten horen. Een aantal concerten zal ze met haar large ensemble uitvoeren; haar kwintet plus een blaassectie en zangeressen die ze ‘als instrument’ inzet. „Ik vind het leuk om ieder van rollen te laten wisselen.” Wat haar aantrekt in jazz is de chemie tussen muzikanten. Sprangers ziet de saxofoon als een verlengstuk van de stem en ze wisselt af tussen alt en sopraan voor verschillende klankkleuren. „Ik ga voor een kenmerkende, karakteristieke sound waarvoor je iets harder moet werken. Zo speel ik graag op oudere typen saxofoons met bepaalde mondstukken. Vaak hoor je op een alt een gepolijst, rond geluid. Dat rauwe, zeer verdragende, zoals bijvoorbeeld saxofonist Phil Woods had, vind ik mooi. Dat kwam meteen binnen.”

Ook voor pianist Sebastiaan van Bavel is het vooruitzicht zijn composities op zo’n schaal te laten horen blij makend. „,Ik won een Edison en dacht: nú gaat het gebeuren. Ik heb erna veel kunnen spelen ja, maar daarna viel het weer stil. Het is echt aan jou, je moet ook echt ondernemer zijn. Er is niemand die in de jazz zegt: nu gaan wij eens jouw carrière opbouwen. Dat ik dus nu ál die podia af mag met mijn kwintet, dat is te gek.”

Jazzles van pa

In Van Bavels muziek is zijn liefde voor zowel jazz als klassiek te horen. De pianist, opgegroeid in Bergschenhoek, nabij Rotterdam, won eens zowel de jazzprijs als de klassieke prijs bij het Prinses Christina Concours en ontving in 2014 voor zijn eerste jazzalbum As the Journey Begins een Edison.

Als kind werd hij omgeven door de piano’s en drumstellen van zijn vader, jazzpianist Rob van Bavel, en hij leerde beide instrumenten bespelen. „Aan het einde van mijn basisschool is mijn vader langzaam begonnen met wat hij jazzles noemde”, vertelt Van Bavel. „Wat is een walking bassline, hoe zit het met akkoorden. Hij trok albums uit de kast waar ik eens naar moest luisteren. Naar het album van Bill Evans at The Montreux Festival kon ik eindeloos luisteren. Evans’ solo in ‘I Loves You, Porgy’, voelde als een commentaar op het thema, het raakte me diep. Jazz ontstaat in het moment en daarna versterven de klanken meteen. Elke solo is weer beter. En samen iets bedenken, dat er synchroon iets ontstaat, dat vind ik echt magie.”

De kwetsbaarheid die het spelen van jazzmuziek herbergt spreekt hen beiden zeer aan. Kika Sprangers ging naar het conservatorium om te leren hoe ze „nog beter” in de jazz haar verhaal kon vertellen. „Ik zocht zekerheid. Ik wilde een breed kleurenpalet om het aan te kunnen op het moment dat het erom spant. Ik ben erg aan het oefenen op vrij spelen zonder kaders.”

„Volledig vrij zijn in de muziek, dat is een ideaal ja”, zegt pianist Van Bavel. „Ik ben ook nog niet op de punt. Ik put vooral uit veel bestudeerde informatie. Neem ik met mijn vader een standard door in alle toonsoorten, kom ik er toch nog niet helemaal uit om alles wat je hier hoort (tikt op zijn hoofd) te vertalen.”

Met de manier waarop Van Bavel deze dubbelconcerten zal openen stelt hij zich ook zeker gevoelig op. „Ik mediteer veel. Dit concert begin met een langzame oerklank, het ‘ohm’. De ouverture bestaat uit een experimentele klankexploratie. De rest wordt een verklanking van de verlichtende poëzie van de Indiase spiritueel dichter Sri Aurobindo. Dat zal ik dan wel eerst een beetje uitleggen aan het publiek. Anders denken ze: help, wat is dit voor mafkees.”

Young Vips Tournee start 31/3 in Hothouse Leiden. www.youngvips.nl