Rutte op EU-top: handelsoorlog met VS nog niet afgewend

EU-top

Brussel gaat onverminderd door met het voorbereiden van sancties tegen de VS, zolang invoerheffingen op staal en aluminium niet definitief van tafel zijn.

Bondskanselier Merkel en premier Rutte bij de Europese Raad in Brussel, 23 maart 2018 Julien Warnand/EPA

Wel of geen deal met president Donald Trump over de importtarieven? Slechts tot 1 mei blijft de EU buiten schot. „We zijn er dus nog niet”, zei premier Mark Rutte na afloop van een tweedaagse EU-top in Brussel die in het teken stond van de dreigende handelsoorlog tussen de EU en de Verenigde Staten.

Een tegenvaller: donderdagavond was er nog voorzichtig optimisme. Eurocommissaris Cecilia Malmström (Handel) leek goede zaken te hebben gedaan in Washington en de EU voor een handelsoorlog te hebben behoed. Maar in de nacht van donderdag en vrijdag drong door dat het respijt slechts tijdelijk is. Vijf weken om precies te zijn. Zonder akkoord gaan de Amerikaanse heffingen op staal en aluminium, die nu nog vooral China treffen, ook gelden voor de EU.

Tijdens de onderhandelingen met de VS blijft de EU zich onverminderd voorbereiden op een mogelijke handelsoorlog, benadrukte premier Rutte vrijdag. Als de Amerikanen de heffingen op staal doorzetten, zal de EU de schade compenseren door de importtarieven van bepaalde Amerikaanse producten eveneens te verhogen. „We bereiden een gepaste tegenreactie voor”, zei Rutte. „Hopelijk is het niet nodig, maar het is wel belangrijk om te laten zien dat er geen misverstand kan bestaan over onze vastberadenheid.”

Niet tegen elkaar uitgespeeld

Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker noemde het vrijdag „goed nieuws” dat de Amerikaanse uitzondering voor de hele EU geldt. „Trump erkent dat de EU een geheel vormt”, aldus Juncker, die vreesde dat de Amerikanen EU-landen tegen elkaar zouden uitspelen. Tegelijkertijd noemde hij het „slecht nieuws” dat de uitzondering niet permanent is, zoals de EU had gevraagd.

Eurocommissaris Malmström is het met haar Amerikaanse gesprekspartners eens geworden dat de komende weken in een expertgroep geprobeerd zal worden om de Amerikaanse handelsgrieven weg te nemen. „De Amerikanen willen voor 1 mei een deal sluiten”, zei Juncker. „Maar die datum is niet erg realistisch, gezien de hoeveelheid onderwerpen die we te bespreken hebben.”

Volgens Rutte is een handelsoorlog nog niet afgewend. „Het enige wat we weten is dat de heffingen zijn doorgeschoven naar 1 mei”, aldus de premier. „Als u mij vraagt: weet u zeker dat dit niet tot grote problemen gaat leiden, dan zeg ik: nee. Het is allemaal erg onduidelijk.”

Rutte wilde geen „recensie” geven van Trumps handelswijze. ,,Wat ik wel kan zeggen is dat wij het multilaterale systeem overeind willen houden, omdat dit de welvaart en de vrijheid in de wereld zoveel mogelijk bevordert.” Wat Trump doet „draagt daar niet aan bij”, aldus de premier.

Ook de EU maakt zich zorgen over oneerlijke handelspraktijken vanuit China. Zo nam het vorig jaar maatregelen om Europese bedrijven te beschermen tegen Chinese bedrijven die dankzij staatssteun over enorme financiële vuurkracht beschikken en zich relatief makkelijk kunnen ‘inkopen’ in de open, Europese economie. Maar de EU benadrukt steeds dat al die maatregelen niet in strijd zijn met internationale afspraken in binnen de Wereldhandelsorganisatie WTO.

    • Stéphane Alonso
    • Tijn Sadée