NRC checkt:‘De EU weert onze landbouwproducten’

Dat zei de Amerikaanse president Donald Trump bij een toespraak in Pennsylvania.

Foto iStock

De aanleiding

De Amerikaanse president Donald Trump baart momenteel opzien door te dreigen met fikse importtarieven. De EU is voorlopig gevrijwaard van importtarieven op staal, zo maakte hij donderdag bekend, maar andere tarieven kunnen volgen. Tijdens een toespraak in Moon Township, Pennsylvania, nam hij half maart het EU-landbouwbeleid op de korrel. Volgens Trump zijn hogere importtarieven gerechtvaardigd als de EU gesloten blijft voor Amerikaanse landbouwproducten. „Ze laten onze landbouwproducten niet toe”, beweerde Trump. Hij legde uit: „Zij verkopen ons spullen en wij berekenen hen amper iets. Wij verkopen hun spullen en ten eerste krijg je ze niet door de barrières. Zij hebben kunstmatige barrières. Dat is geen monetaire barrière, dat zijn andere dingen. Milieu, ze komen met dingen aan die je niet eens zou geloven.”

We checken of de EU Amerikaanse landbouwproducten weert met non-tarifaire barrières. Ook kijken we of de VS amper importtarieven heffen en geen non-tarifaire hindernissen opwerpen zoals Trump suggereert.

En, klopt het?

Eerst de importtarieven. Hoogleraar internationale economie Steven Brakman (Rijksuniversiteit Groningen) verwijst ons naar de Wereldhandelsorganisatie die alle tarieven op een rijtje zet. Daaruit blijkt dat de VS een ‘gewogen’ importtarief, omgerekend naar de omvang van de handelsstromen, hanteren van 2,2 procent op EU-landbouwproducten. De Europese Unie heft andersom 4,7 procent. Het „amper iets” van Trump is dus sterk uitgedrukt, maar het Amerikaanse importtarief ligt wel ruim de helft lager dan andersom.

Brakman wijst erop dat de non-tarifaire belemmeringen een veel belangrijker instrument zijn bij het beschermen van de eigen markt. Uit de discussie over vrijhandelsverdrag TTIP met de VS herinneren veel mensen zich de Amerikaanse ‘chloorkip’ die de EU zou overspoelen. Volgens huidige EU-regels mogen kippen die na de slacht in een chloorbad zijn gewassen (om ze te ontdoen van bacteriën) Europa niet in. Dit is een non-tarifaire belemmering die de Amerikaanse vlees-export treft.

De VS kennen dergelijke maatregelen net zo goed. Sterker nog, de VS beschermen hun eigen landbouw nog net iets meer dan de EU, zo blijkt uit gezamenlijk onderzoek door het Centre for European Policy Studies, deels met EU-geld gefinancierd, en de Amerikaanse Johns Hopkins-universiteit. Zo mogen bepaalde categorieën Nederlandse appels en peren de VS niet in, uit zorgen over de import van plantenziekten. De wetenschappers in het onderzoek tellen de non-tarifaire maatregelen bij elkaar op en berekenen zo het ‘handelskosten-equivalent’ waarmee markten beschermd worden. Ze concluderen dat de VS tot een ‘handelskosten-equivalent’ van 51,3 procent komen bij de bescherming van hun landbouwsector, en de EU tot een van 48,2 procent.

In 2016 importeerde de EU voor 11,2 miljard euro aan landbouwproducten uit de VS en exporteerde het voor 20,8 miljard euro. Het is dit Amerikaanse handelstekort dat Trump steekt. Het is dus niet zo dat de EU Amerikaanse landbouwproducten in het algemeen weert.

Conclusie

Dat de VS ‘amper’ importtarieven heffen op EU-landbouwproducten is sterk uitgedrukt, maar het tarief is wel ruim de helft lager dan andersom. Hier heeft Trump een punt. Maar we checken of de EU Amerikaanse landbouwproducten weert, zoals Trumpt stelt, waarbij hij naar non-tarifaire maatregelen verwijst. Er zijn wel producten die worden geweerd, zoals de beruchte ‘chloorkip’. Maar de VS blijken op dit gebied nog net iets protectionistischer dan de EU. Die importeert alsnog voor miljarden aan Amerikaanse landbouwproducten. Zo komen we tot grotendeels onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt
    • Wilmer Heck