Hoe algoritmes en gentech ons eten gaan veranderen

Vis produceren zonder vissen te doden en pinda’s voor mensen met een pinda-allergie. Op de Future Food Tech-conferentie in San Francisco geven start-ups een kijkje in de keuken van de voedseltechnologie.

Het algoritme van NotCo kan van allerlei groenten, fruit, plantaardige oliën, sappen en plantaardige eiwitten informatie analyseren over de smaak, het mondgevoel en andere eigenschappen. Foto NotCo

„Kunstmatige intelligentie kan helpen om de productie van voedsel helemaal veganistisch te maken”, zegt de Chileense oprichter Matias Muchnick van de start-up NotCo. Zijn bedrijf gebruikt kunstmatige intelligentie om patronen te ontdekken in een enorme databank met moleculaire eigenschappen van voedingsmiddelen. Het algoritme van NotCo kan van allerlei groenten, fruit, plantaardige oliën, sappen en plantaardige eiwitten informatie analyseren over de smaak, het mondgevoel en andere eigenschappen. Het koppelt die informatie vervolgens aan een grote databank over wat mensen lekker vinden. Met die kennis kan het heel precies alternatieven voor dierlijke voedingsmiddelen maken, claimt het.

„Een plantaardige melk die smaakt en ruikt als melk en ook nog eens kan schuimen als je het opklopt.” NotCo heeft vorig jaar in Zuid-Amerika al een mayonaise op de markt gebracht zonder ei, en hij werkt aan de lancering van een vleesachtigproduct eind dit jaar. „Alleen kan ik nu nog niet zeggen wat dat precies is.”

Algoritmes kun je niet eten. Maar ze kunnen in combinatie met andere technieken misschien wel spoedig de aanblik van ons voedsel veranderen. Dat blijkt op de Future Food Tech-conferentie, afgelopen donderdag en vrijdag gehouden in San Francisco. Volgens onderzoeksbureau AgFunder ging vorig jaar alleen ruim 8 miljard euro aan investeringen naar start-ups in de agrifood-technologie, 29 procent meer dan 2016. Er lopen hier start-ups en investeerders rond, en ook vertegenwoordigers van bedrijven als DSM, Nestlé, Coca-Cola en Danone zijn aanwezig - een paar honderd mensen in totaal.

Zoete citroenen

„Wij hebben recent geïnvesteerd in een bedrijf dat pinda’s genetisch zó kan aanpassen dat ze veilig zijn om te eten voor mensen met pinda-allergie”, zegt Samir Kaul van Khosla Ventures, een groot investeringsfonds uit Silicon Valley. Het gaat hier, net zoals op veel andere technologieconferenties, veel over de revolutionaire techniek crispr-cas waarmee heel precies het DNA van organismen is aan te passen. „Of je kunt een citroen zo aanpassen dat die zoet smaakt; op die manier kunnen we misschien gezond eten extra lekker maken zodat mensen ze sneller zullen kopen dan ongezond eten.”

„Laten we eerlijk zijn, zoiets als boerenkool smaakt gewoon niet lekker,” zegt Kaul. „Zo bitter, ieuw.” In de VS is boerenkool (kale) al een tijdje heel populair onder hipsters. „Die millennials mogen massaal doen alsof kale ineens lekker smaakt, het is helemaal níet lekker. Maar met technologie kunnen we dat veranderen.”

Naast kunstmatige intelligentie en crispr-cas is ‘personalisatie’ hier hét buzzword. Neem bijvoorbeeld Habit, een start-up uit Silicon Valley die klanten diëten aanbiedt, helemaal op maat gemaakt van hun specifieke genetische profiel. Het bedrijf test het bloed en wangslijm van klanten om een „gepersonaliseerd rapport op basis van biomarkers en genetische varianten” te maken. Om zo te kunnen voorspellen hoe het lichaam van dat specifieke individu reageert op koolhydraten, eiwitten en proteïnen. Die informatie gebuikt Habit om gepersonaliseerde maaltijden en dieetcoaching via een app aan te bieden. „De wetenschap hierachter is nog niet helemáál duidelijk,” waarschuwt een onderzoeker van de prestigieuze non-profit onderzoeksgroep Mayo Clinic tijdens een paneldiscussie.

Lees ook: Nieuwe gentech zorgt voor nieuwe superfoods.

Vis zonder vis

Of neem vis zonder vis. Het piepjonge Amerikaanse bedrijf Finless Fish houdt hier een pitch voor in het laboratorium gekweekte vis: uit stamcellen worden dan in petrischaaltjes de eetbare delen van de vis opgekweekt „zonder dat daar ooit een vis voor hoeft te worden gedood. In een promofilmpje eten de ondernemers een hapje van een zelfgekweekte visstick. Het ziet er nog niet heel lekker uit maar: „Het smaakt heerlijk zonder de microplastics en het kwik dat nu vaak in wilde vissen terecht komt”, schept oprichter Mike Selden op.

Veel van de technieken waar het hier over gaat zijn experimenteel. Het duurt doorgaans heel lang voordat voedselinnovaties daadwerkelijk in de schappen liggen, als dat al ooit gebeurt. Dat blijkt bijvoorbeeld wel uit kweekvlees. De Nederlandse hoogleraar Mark Post - hier ook aanwezig - presenteerde met miljoenen van Google-oprichter Sergey Brin in 2013 met veel media-aandacht een kweekvlees-hamburger uit een petrischaaltje. Toch zijn er nog maar weinig kweekvleeshamburgerketens gestart. „Voordat je überhaupt je teen in het water hebt gestoken in voedselinnovatie, ben je zó tien jaar verder”, zegt directeur Chris Kerr van investeringsmaatschappij New Crop Capital. „Er zijn veel goedkeuringen nodig van allerlei overheidsinstanties voor voedselveiligheid. En de grote voedingsbedrijven zijn behoorlijk conservatief.”

Misschien wel de belangrijkste factor die bepaalt of hightech-eten een succes wordt bij consumenten, is de smaak. Maar zelfs bij deze food tech-conferentie valt nog weinig te proeven van de beloofde baanbrekende vernieuwingen. De lunch bestaat hier gewoon uit oceaangekweekte kabeljauw en zeer dierlijke braised beef ribs. De citroentjes in het bruiswater zijn bij nadere inspectie ook gewoon nog zuur. Maar als het aan de mensen hier ligt, verandert dat snel.

    • Wouter van Noort