Opinie

    • Emilie van Outeren

Coalitiestress om referendumuitslag en profileringsdrang D66

De Haagse StemmingVandaag wachten we 94 dagen op het integriteitsonderzoek naar Wybren van Haga. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

De uitslag van woensdag stelt de coalitie voor twee problemen. De veiligheid in de Tweede Kamer staat na een zelfmoordpoging weer ter discussie. En Ard van der Steur mag als informateur aan de slag.

COALITIESTRESS I: De peilingen waren gunstig en de inzet van de bazen van de veiligheidsdiensten in de campagne leek te werken. Dus was de coalitie optimistisch dat het laatste referendum, over de inlichtingenwet, in haar voordeel zou uitpakken. Maar met een hoge opkomst (51,6 procent) en een nipt nee (49,5 procent tegen om 46,5 procent voor) moet het kabinet de wet nu toch “heroverwegen”. Dat doet pijn in de coalitie, schrijft verslaggever Pim van den Dool, want bij D66 en ChristenUnie leeft het gevoel dat deze uitslag niet genegeerd kan worden. CDA en VVD vinden de wet te belangrijk om aanpassingen te overwegen. Een serieus politiek probleem met vier politieke en drie inhoudelijke scenario’s. Ondertussen zijn peilers op zoek naar hun foutmarge.

COALITIESTRESS II: Bij drie van de vier coalitiepartijen werd woensdagnacht gejuicht om de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen - door sommigen ook op het moment dat zij de prognoses voor partner D66 zagen binnenkomen. Daar werd teleurstelling verzwegen, maar die partij kreeg een fikse tik van de kiezer. Dat kan de coalitieverhoudingen onder druk zetten, schrijft politiek verslaggever Barbara Rijlaarsdam. Aan de loyaliteit van D66-leider Pechtold aan het kabinet wordt niet getwijfeld, maar hoe ligt dat bij andere D66’ers? De kans op profileringsdrang groeit.

GROENE WAAS: GroenLinks dan, daar was het echt feest, leek het. Partijvolger Philip de Witt Wijnen zag echter een minder euforische Jesse Klaver dan een jaar geleden. Terecht, want de zege in de gemeenteraadsverkiezingen is in meerdere opzichten minder groot dan feestfoto’s en -filmpjes doen vermoeden. (Of, zoals politiek columnist Tom-Jan Meeus schrijft “een factor-Klaver overdreven”.) GroenLinks blijft de vijfde partij van het land en zal pijnlijke compromissen moeten sluiten als het lokaal wil besturen. Bijkomend probleem: de linkse broeders PvdA en SP hebben het wel heel slecht gedaan. Die laatste partij vooral waar ze bestuurde.

VERGRUIZING: Versplintering dekt de lading niet meer om het electorale landschap te omschrijven. Vergruizing is een feit. Toch zweven kiezers maar een beetje, blijkt uit een geografische analyse van de uitslag. De campagneleiders van de landelijke partijen blikten gisteren terug of het nu wel zo’n goed idee was om een groot deel van de campagne weer over identiteit te laten gaan. Reusel, waar Samenwerking een absolute meerderheid haalde, toont dat een partij zelfs kan winnen zonder campagne te voeren.

WANHOOPSDAAD: Midden in een debat met de ministers van Justitie werd de Tweede Kamer gisteren opgeschrikt door een man die van de publieke tribune sprong met een koord om zijn nek. Het blijkt om een gefortuneerde zakenman uit de Achterhoek te gaan, schrijft De Telegraaf, die al maanden voor de Kamer bivakkeerde om te demonstreren voor de legalisering van cannabis. De man heeft het overleefd en is afgevoerd naar het ziekenhuis. In de Kamer ontstaat een nieuwe discussie over de openheid van het gebouw en de publieke tribune.

WAT WIJ VOLGEN: Verschillende gemeenten moeten nog met een definitieve uitslag komen. In Amsterdam is wel al oud-GroenLinkswethouder Maarten van Poelgeest als informateur aangewezen. In Almere is oud-VVD-minister Ard van der Steur die eer toebedeeld. SGP-senator Peter Schalk mag in Ede aan de slag. Mark Rutte is op de EU-lentetop. En we wachten natuurlijk met smart op het “na de gemeenteraadsverkiezingen” beloofde integriteitsonderzoek naar VVD-Kamerlid Wybren van Haga.

QUOTE VAN DE DAG:

“Het overkoepelende verhaal van deze tijd is niet de fragmentering van de politiek. Het is de fragmentering van de samenleving. Het ene kiesstelsel laat dit alleen veel beter zien dan het andere. In dat opzicht zijn de gemeenteraden en het parlement in Nederland nu aanzienlijk representatiever dan de nieuwsmedia.”

Journalist Joris Luyendijk is in NRC boos om de eenzijdige berichtgeving van de NOS, die het succes van Denk, Nida en Bij1 negeerde.

Correctie (23 maart 2018): In een eerdere versie van deze nieuwsbrief waren de voor en tegen percentages wat betreft het referendum verwisseld. Dit is hersteld. Ook is de definitieve in plaats van voorlopige uitslag nu bekend.

    • Emilie van Outeren