SP en D66 zwaar afgerekend op ruzies in college

Arnhem

GroenLinks is de grootste partij geworden. „Heel bijzonder dat we in een niet-studentenstad de grootste zijn.”

D66-leider Alexander Pechtold een maand geleden op campagne in het centrum van Arnhem. Foto ANP / Koen Verheijden

Even na middernacht staat de ‘Bokito van Arnhem’ wat aangeslagen in het stadhuis terwijl de huisband van ambtenaren vrolijke covers speelt. SP-wethouder Gerrie Elfrink, die zijn bijnaam dankt aan het soms wat bruuske optreden in het Arnhemse college, is zwaar teleurgesteld. De SP kreeg hier vanavond de zwaarste klap: van acht naar drie zetels – nadat 90 procent van de stemmen was geteld. „Het is balen. Vooral omdat we niet alleen in Arnhem hebben verloren, maar in het hele land.”

„Als we niets hadden gedaan, was het hier een puinhoop. Maar daar hoor je nooit wat over”

Coalitiegenoot D66 verloor ook stevig (de partij ging van acht naar vijf zetels), maar lijsttrekker Sabine Andeweg bleef lachen: „Ook met vijf zetels kunnen we onze standpunten uitdragen en het verschil maken in Arnhem.”

Afrekening college

Het verlies lijkt een afrekening met de twee partijen die bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen de grootste werden en samen in een coalitie kwamen. Dat leverde politiek vuurwerk op, waarbij flinke brokken werden gemaakt: twee coalities sneuvelden en vier wethouders verdwenen voortijdig van het toneel. De bestuurscultuur in het Arnhemse gemeentehuis kreeg landelijke bekendheid na een onderzoeksrapport van bestuurskundige Paul Frissen - en niet omdat het er zo fijnzinnig aan toe ging in de hoofdstad van Gelderland.

Elfrink was eerder op de avond nog optimistisch („Het is een feestdag!”). Een afrekening? Integendeel: „Ik hoor juist van veel mensen dat ze wel klaar zijn met het Gerrie-bashen”, zei hij in de thuisbasis van de partij in de Arnhemse volksbuurt de Geitenkamp. „We hebben veel goede dingen gedaan voor de stad. Als we niets hadden gedaan, was het hier een puinhoop. Maar daar hoor je nooit wat over.”

Groen Links grote winnaar

De grote winnaar in Arnhem is Groenlinks. Al voor de eerste uitslagen binnenkomen, zit de stemming er lekker in. In het ‘campagnehonk’ in de binnenstad van Arnhem staan de flessen bier op tafel en klinkt luid gejuich als lijsttrekker Cathelijne Bouwkamp binnenkomt. Die straalt en hoopt op zes zetels. „Maar of dat lukt? Geen idee. Kiezers zijn op drift.”

Als de partij een paar uur later met zeven zetels in een klap de grootste partij van Arnhem is, kan Bouwkamp het nauwelijks geloven. „Heel bijzonder dat we in een niet-studentenstad de grootste zijn. Ik ben zó trots op mijn stad.”

De verklaring voor de winst? „Dat we onze rug recht hebben gehouden”, denkt ze.

GroenLinks stapte twee jaar geleden uit het Arnhemse college, na onenigheid over een nieuwbouwproject aan de Rijn. „Dat gaf ons veel krediet. We zijn een partij die niet altijd kiest voor de macht. We staan voor onze principes.”

Het vertrek uit het college had nog een bijkomend voordeel: „De sfeer was niet prettig. Het onderzoeksrapport van Frissen was voor mij een en al herkenning en erkenning.”

En nu? „Nadenken, overleggen met het landelijke partijbestuur en dan aan de slag.”

De winnaar van de verkiezingen laat zich nog niet uit over samenwerking met andere partijen. „Het belangrijkste is dat we een stabiel college vormen na de roerige jaren die achter ons liggen. Iedereen is welkom om te praten.” Iedereen, behalve de PVV. „Die zijn uitgesloten als coalitiepartner. Partijen die discrimineren, daar kunnen we niet mee samenwerken.”

Gerrie Elfrink droomde eerder op de avond van een coalitie „op links” met GroenLinks en de PvdA. Bouwkamp, sceptisch: „Dat twitterde Gerrie. Maar hij heeft er met mij nooit over gepraat. En daar begint het wel mee.”