D66 verliest zonder openlijke teleurstelling

D66 verloor fors, het komt hard aan in grote steden als Amsterdam en Utrecht. Toch durven ze ook te dansen.

Bezoekers tijdens de uitslagenavond van D66. Foto ANP / Sander Koning

Bij D66 was het van tevoren afgesproken: op hun uitslagenavond in Utrecht, in café De Winkel van Sinkel, zouden ze bij verlies niet al te teleurgesteld gaan doen. Het verlies kwam er. Vooral in steden als Amsterdam en Utrecht komt het hard aan, GroenLinks neemt het daar als grootste partij over van D66. En de openlijke teleurstelling kwam er niet.

Zilver is ook een podiumplek

D66-leider Alexander Pechtold hield de hele avond stevig vast aan zijn beeldspraak van ‘het podium’. Goud was het niet geworden. „Maar zilver is ook een podiumplek.” En denk eens, zegt hij meteen na zijn toespraak, aan tien jaar geleden. „Toen was voor ons zelfs koper niet in zicht. Nu zijn we een middenpartij, wij zijn niet van de flanken en toch zijn we erg zichtbaar.”

Het verlies komt volgens Pechtold door het meeregeren en door de versplintering in de politiek „waardoor iedereen al wat inlevert”. En mensen zien de mooie dingen nog niet waar het kabinet-Rutte III volgens hem nog mee komt: „De lastenverlichting, de investeringen in het onderwijs, noem maar op.”

Pechtold en ook andere D66’ers beginnen in Utrecht over hun „geschiedenis”. „Regeren was voor ons steeds halveren”, zegt Tweede Kamerlid Pia Dijkstra. En hoe je het verlies nu ook ziet, dát is niet gebeurd. Of kijk naar linkse partijen als SP en PvdA. „Die zitten in de oppositie en krijgen ongelofelijke klappen”, zegt minister van Onderwijs Ingrid van Engelshoven helemaal aan het eind van de avond. „Wij zoeken verbinding en nemen verantwoordelijkheid. En we zijn nog steeds een stabiele middenpartij. Ik ga nu als een tevreden mens naar huis.”

2014 was ook wel héél mooi

Op het moment dat de voorlopige uitslagen uit Rotterdam, Utrecht en Amsterdam binnenkwamen, hadden de D66’ers met strakke gezichten geluisterd. Om zich daarna te herpakken. „We liggen op koers om de op één na beste uitslag ooit te gaan halen”, zei Tweede Kamerlid Jan Paternotte nadat het (voorlopige) verlies in Amsterdam bekend was geworden.

Want de uitslag van 2014, zeggen de D66’ers elkaar na, was ook wel héél mooi geweest. Te mooi misschien. Paternotte, bij die verkiezingen lijsttrekker in Amsterdam, zegt dat hij toen van „prominente VVD’ers en zelfs GroenLinksers” te horen had gekregen: ‘We stemmen één keer op jullie om de PvdA weg te krijgen. Maar daarna nooit meer.’

Na de toespraak van Pechtold krijgt het televisiescherm geen geluid meer – de D66’ers kijken in Utrecht niet meer met z’n allen naar de uitslagen. De muziek wordt harder gezet, discolampen gaan aan. Maar pas ver na twaalf uur is het zover: bij D66 wordt gedanst.

    • Petra de Koning